شماره جديد شهروند امروز در ۹۸ صفحه منتشر شد.

گفت و گو با مسعود نیلی ، اسحاق جهانگيري ، علي مير سپاسي ، محمد علي اردبيلي

مقالات : آنتوني گيدنز ، ساموئل هانتينگتون ، فرانسيس فوكوياما ، اورهان پاموك و بي نظير بوتو

پرونده ها :  حسن روحاني، فرزاد حسني ، داريوش مهرجويي ، قيصر امين پور ، شجريان

ويژه : گفت و گوي مازيار ميري ( كارگردان سينما) با محمد علي ابطحي  

چرا از دل جمهوري لائيك تركيه اسلام‌خواهي برخاست؟

 در سال 1313 چهار رهبر وقت چهار دولت دو به دو با يكديگر ديدار كردند: هيتلر و موسوليني سران آلمان و ايتاليا در ونيز، آتاتورك و رضاشاه سران  تركيه و ايران در آنكارا. هر چهار رهبر وارث امپراتوري‌هاي رو به زوال: پروس، روم، عثماني و پرشيا و آرزومند امپراتوري‌هاي نو بودند و از حيث نظامي‌گري و ملي‌گرايي در زمره سران جنبش راست افراطي به حساب مي‌آمدند و شايد دو رهبر شرقي دل در گرو دو پيشواي غربي داشتند، چنان كه «در مطبوعات تركيه و ايران خبر ملاقات موسوليني و هيتلر درست در كنار اخبار مربوط به ملاقات رضاشاه با مصطفي كمال چاپ شد.» (استفاني كرونين: 178) از آن چهار دولت اما اكنون تنها يك دولت است كه هنوز نظام سياسي خود را ....

در سايه روشن تامل پيرامون موضوعي كه دستمايه نگارش اين نوشته شد؛ ناخودآگاه مجالي يافتم كه به نقش «كلمه» در سرنوشت تاريخي ملت‌ها معطوف شوم. به گمان من، گزافه نيست اگر ادعا كنيم كه برخي واژه‌ها، تقدير تاريخي ملت‌ها را رقم زده است.آيا تاثير كلمه «مسيح» بر تاريخ تحولات اروپا اندك و ناديدهانگاشتني است؟!آيا «ماركسيسم» كلمه حاكم بر مقدرات بيش از نيمي از جهان در يك دوره طولاني نبوده است؟!كلمه‌هاي «نازيسم» و «فاشيسم» چطور؟ نقش نافذ «كلمه» در سرنوشت تاريخي ملت‌ها، فارغ از جنبه ارزشي و بار معنايي كلمه‌ها، انكار كردني نيست....

يكي از معيارهايي كه مي‌توان با كمك آن جريان‌هاي سياسي را از يكديگر متمايز ساخت، «الگوي رفتاري» جريان‌هاي سياسي است. الگوي رفتاري مفهومي است كه بر شيوه عمل و رفتار سياسي – اجتماعي كم و بيش پايدار و تكرارشونده (و در نتيجه پيش‌بيني‌پذير) يك جريان دلالت مي‌كند. اما الگوي رفتاري اجزاي مختلفي دارد. يكي از اين اجزا دو قطبي‌اي است كه مي‌توان از آن به «عمل‌گرايي /اصول‌گرايي» تعبير كرد. در واقع ما با با طيفي مواجهيم كه دو سر آن را مي‌توان عمل‌گرا و اصول‌گرا ناميد. به صورت اجمالي مي‌توان گفت كه نيروهاي اصول‌گرا به شدت نسبت به مخلوط‌شدن نيروها و مخدوش‌شدن مرزها از خويش حساسيت نشان مي‌دهند. در حالي كه نيروهاي عمل‌گرا كنار آمدن، سازش و رسيدن به توافق را حسن دانسته و آن را ....

آخرين تصويري كه از حجت‌الاسلام سيد عبدالواحد موسوي لاري مي‌توان تصور كرد حضورش در ساختماني نشسته در كنار ميدان فاطمي با نام وزارت كشور است؛ همان جا كه او با عنوان وزير كشور دولت اصلاحات روزگاري چند را در آنجا سپري كرد.

وي كه دو سال پيش صندلي وزارت را به مصطفي پورمحمدي واگذار كرد در خصوص گذران روزهاي امروزي‌اش مي‌گويد: «اين روزها به انتشار مجله حقوق عمومي مشغولم.»

اين اما تنها كاري نيست كه موسوي لاري به آن مشغول است. او از شركت در جلسات هيات موسس و هيات امناي دانشگاه ارشاد، پيگيري ائتلاف اصلاح‌طلبان و سازماندهي موسسه فرهنگي و هنري آيينه اشراق به عنوان ديگر سرگرمي‌هايش نام مي‌برد......

اصول‌گرايي و بازگشت به اصل

اصول‌گرايان ايراني اكنون در موقعيتي دشوار قرار دارند: اصول‌گرايان راديكال پارلمان در برابر اصول‌گرايان راديكال دولت؛ اصول‌گرايان محافظه‌كار و خانه‌نشين در مقابل اصول‌گرايان محافظه‌كار اما باكياست؛ و در نهايت هر يك عليه ديگري.به واقع اما آيا اصول‌گرايي را راهي به چنين تفرقي مي‌تواند باشد و به ديگر سخن آيا مي‌توان در شعار مدعي اصول‌گرايي بود و در عمل اما اينچنين نسبي‌گرايانه در يك اردوگاه سياسي، پرچم مجادله و مواجهه در برابر يكديگر بلند كرد؟ پاسخي بدين سوال مي‌توان داد اما پس از آنكه مراد خويش از «اصول‌گرايي» را روشن كنيم و پرده از مفهوم اين واژه مجهول برداريم....

رابطه علي‌اكبر ولايتي و محمد جواد لاريجاني را گويي جرقه‌اي كافي بود تا هر يك بر آتش اختلافات خود با ديگري بدمد و اسرار ديگري هويدا سازد؛ گويي اين زخم كهنه را زماني لازم بود تا سر، باز كند و بيرون بريزد.يك گفتار و يك نوشتار از علي اكبر ولايتي و دو نوشتار از محمد جواد لاريجاني، چه اسرار كه نهان نساخت و .....

انقلاب‌هاي رنگي Color revolutions چه هدفي را دنبال مي‌كنند؟ آيا جنبش‌‌ها و خيزش‌هايي دروني‌اند كه ريشه در بسته بودن جوامع و نظام‌هاي سياسي دارند. حركت‌هايي هدايت شده از بيرون از مرزها و به‌طور مشخص ايالات متحده هستند يا آميزه‌اي از اين عوامل داخلي و خارجي؟ آيا كشورهايي چون گرجستان، اوكراين و قرقيزستان مقصد نهايي انقلاب‌هاي رنگارنگ هستند يا اين انقلاب‌ها در صورت اثبات عوامل خارجي اهداف بزرگتري دارند؟ اين اهداف چه كشورهايي است؟ ماهيت اين انقلاب‌هاي خوش‌خط و خال چيست؟ جهان در آغاز دهه 1990 ميلادي جنگ سرد ايدئولوژيك ميان دو ابرقدرت وقت را با فروپاشي بلوك كمونيسم در شوروي و اروپاي شرقي پشت سر گذاشت. ابرقدرت رقيب ديگر.....

روياي تابستاني خانواده‌ها با انتشار خبركوتاه سهميه‌بندي از هم پاشيده شد تا پس از كاهش مصرف بنزين، روياي شنا در سواحل خزر، عكاسي در دامنه‌هاي زاگرس،‌ ماهيگيري در درياچه مريوان و زيارت امام رضا(ع) در مشهد، دود شود. اين روزها اگر دودي در آسمان مي‌بينيد، دود بنزين نيست، دود سوخته شدن روياي سفرهاي تابستاني است. تعليق مسافرت‌هاي تابستاني، از همان دقايق اوليه انتشار خبر سهميه‌بندي سوخت آغاز شد تا آغاز سياست كاهش مصرف سوخت، پاياني بر مسافرت‌هاي تابستاني خانواده‌هاي ايراني باشد......

وقتي پليس پايتخت با قدرت‌نمايي‌هاي شبانه در برخورد با اشرار به دستگيري‌هاي گسترده‌اي پرداخت، همه تصور مي‌كردند تب داغ اين طرح به مانند اقدامات مشابه ديگر، خيلي زود فروكش خواهد كرد.

اما با وجود انتقادات، بسياري از شكل اجراي طرح ايجاد امنيت اجتماعي، پليس با حمايت‌هاي قانوني دادستاني تهران، با اقتدار توانست براي نخستين‌بار طرح را پيش ببرد. در اين ميان نه‌تنها مردم بلكه برخي از كارشناسان قضايي و پليسي نيز بر اين باور بودند تاثير اين دستگيري‌هاي مقطعي اشرار در استحكام امنيت اجتماعي به‌خاطر عدم تناسب اتهاماتشان با مجازات‌هاي تاثيرگذار كه در قانون پيش‌بيني شده است، با آزادي اراذل و اوباش، با سپردن وثيقه‌هاي قانوني يا حتي پس از تحمل كيفر سبك، كمرنگ خواهد شد.......

ترك‌ها در تاريخ چند صدساله اخير دنياي اسلام موقعيت ويژه و بي‌نظيري داشته‌اند. آنها عهده‌دار آخرين امپراتوري اسلامي (نظام خلافت) و بنيان‌گذار نخستين نظام جمهوري در دنياي اسلام بوده‌اند.دستگاه خلافت عثماني براي چندين قرن، در مقابل اروپاي مقتدر ايستاد و در عمل، مانع استعمار مستقيم بخش‌هاي بزرگي از سرزمين هاي اسلامي شد.با اين حال دستگاه خلافت، توان نوسازي دروني خود را در مقابل پيشرفت فزاينده اقتصادي و سياسي مغرب زمين نداشت و از همين رو در اواخر قرن 19 به سرعت رو به ضعف نهاد و از داخل دچار انحطاط شد.ترك‌ها در تاريخ چند صدساله اخير دنياي اسلام موقعيت ويژه و بي‌نظيري داشته‌اند. آنها عهده‌دار آخرين امپراتوري اسلامي (نظام خلافت) و بنيان‌گذار نخستين نظام جمهوري در دنياي اسلام بوده‌اند.....

اگرچه از ابتداي شكل‌گيري نظام جمهوري اسلامي ايران، فقه و حقوق مكمل يكديگر قلمداد مي‌شدند و حتي قانونگذاران در پايه‌گذاري شوراي نگهبان نيز اين مدل را رعايت كرده و آن را در مواد قانوني لحاظ كردند، اما در طول 27 سالي كه از انقلاب مي‌گذرد، فقهاي شوراي نگهبان بر حقوقدانان برتري كامل داشته و نظراتشان گاه بر صدر نظرات ديگران مي‌نشيند.چنانكه امروز بعد از سه دهه از شكل‌گيري نظام جمهوري اسلامي، شوراي نگهبان در چهره آيت‌الله احمد جنتي تبلور پيدا مي‌كند و نام يكي، آن ديگري را به ذهن متبادر مي‌سازد.....

زماني كه از شوراي نگهبان سخن به ميان مي‌آيد پيش از هر چيز بسياري را به ياد تاييد يا رد صلاحيت نامزدهاي انتخاباتي مي‌افكند زيرا اين اقدام شوراي نگهبان و نوع نظارت بر انتخابات از سوي اين نهاد، چالش برانگيز بوده است.مي‌خواهيم در غير از هنگامه انتخابات و به بهانه ديگري به اين نهاد مهم بپردازيم و آن برگزيدن نيمي از حقوقدانان شوراي نگهبان است كه هفته گذشته با پيشنهاد قوه قضائيه و راي مجلس اتفاق افتاد......

گزارشی از زندگی آیت الله مشکینی از آغاز تا کنون 

«علي اكبر فيض» معروف به «علي مشكيني اردبيلي» در 86 سال زندگي خود پيچ و تاب‌هاي سياست را در نورديده است. او در كش و قوس‌هاي حوادث پيش و پس از انقلاب هرازگاهي با برخي سياسيون همراه شده و در اندك زماني پس از آن در مقابل آنان ايستاده است. اما آنچه در كلام و عمل او هويداست دفاع از «حكومت اسلامي» آن هم از نوع «مردمي» آن است. همان نگاهي كه يك روز «محمد يزدي» عضو ديگر جامعه مدرسين و قائم‌مقام او در برابرش ايستاد و در جلسه علني مجلس خبرگان اعتراض كرد. به هر حال مشكيني جوان، ميانسال و مسن سه مشكيني را به تصوير مي‌كشد؛ مشكيني جوان، انقلابي و معتدل است و در ميان حوزويان به آثار دگرانديشانه سمپاتي دارد و بر كتاب «شهيد جاويد» تقريظ مي‌نويسد. مشكيني ....