مانع تجدد در ايران ، دولت سالاري روشنفكران بود نه سنت گرايي فقيهان

روشنفكران ايراني همه بحران‌هاي عصر جديد را به شكاف «سنت و تجدد» فرومي‌كاهند و همه نزاع‌هاي سياسي و اقتصادي معاصر از نبرد «استبداد و آزادي» تا جدال «انحطاط و توسعه» را برآمده از آن شكاف‌ها درمي‌دانند و چنان نظريه‌پردازي مي‌كنند كه گويي سنت اسم مستعار استبداد و انحطاط و تجدد نام ديگر آزادي و توسعه است و اين نكته را از نظر دور مي‌دارند و از آن غفلت مي‌كنند و خويش را به تغافل و تجاهل مي‌زنند كه ديكتاتوري مدرن از استبداد سنتي بسي دهشتناك‌تر است همچنان كه هيتلر و استالين از نرون و آتيلا ستمكارتر بودند و آلمان نازي و ........

سياستمداران در فولكس واگن - اكبر منتجبي

«اعضاي سازمان خيلي بيشتر شده‌اند و ديگر به اندازه يك فولكس نيستند.» اين جمله طنزآميز را موسوي‌تبريزي، رئيس خانه احزاب در پايان سخنراني خود در كنگره يازدهم مجاهدين انقلاب كه صبح پنج‌شنبه 25 مرداد برگزار شد، بيان كرد. اشاره او اگرچه به آن جمله معروف سعيد حجاريان، مدير مسوول روزنامه «صبح امروز» باز مي‌گشت كه گفته بود: «همه اعضاي سازمان در يك فولكس واگن جا مي‌شوند.» اما در واقع خطابش به جمعيت ايستاده و نشسته در سالن اجتماعات مسجد اميرالمومنين مرزداران بود كه آمده بودند يكبار ديگر «زير يك سقف» به آينده خود بينديشند و براي آن برنامه‌ريزي كنند.پس تعجبي نداشت كه ميهمانان كنگره چهر‌ه‌هاي متفاوتي باشند و....

مترجم: علی صباغی:  شادروان حميدعنايت (متولد تهران 8 شهریور 1311، متوفی لندن 3 مرداد 1361)، استاد ايراني علوم سياسي و تاريخ اندیشه در خاورميانه،در خانواده‌ای آشنا به علوم اسلامي به دنيا آمد. دوران تحصيل ابتدايي و بعد دبيرستان او در چند مدرسه سپری شد که به عنوان مثال می توان به سه سال در دوره ابتدائی در دبستان سپهر و دو سال در دبستان ارامنه اشاره کرد؛ بخشی از دوره دبيرستان او نيز در دبيرستان فيروزبهرام که بانیان آن زرتشتی بودند گذشت. بعدها وی احساس و علاقه‌اش را به زندگي و زبان اقليت‌ها به تجربه‌های اوليه‌اش از اين مدارس نسبت ...

نلسون ماندلا، آن هنگام كه از پس 28 سال تحمل زندان، قدم به بيرون از مجلس گذاشت، «قهرمان» مردم آفريقاي جنوبي ناميده شد. اسطوره مبارزه با نژادپرستي مردم آفريقا، پس از رهايي از حبس بار امانت برداشت و جايگاه نخستين رييس‌جمهور سياه‌پوست آفريقاي جنوبي را به خود اختصاص داد. در سال‌هاي مسووليت اما او را نه يك سياستمدار، كه به واقع قهرماني ستايش‌آميز مي‌شناختند. هشت سال رياست جمهوري ماندلا اما محبوبيتش را افزون كرد و بر حلقه هوادارانش افزود. هشت سالي كه او وقف بر ساختن پايه‌هاي جامعه مدني آفريقاي ...

6 كشور عضو پيمان شانگهاي هفته گذشته هفتمين نشست سالانه خود را در بيشكك پايتخت قرقيزستان برگزار كردند. اجلاسي كه متعاقب آن مانور نظامي مشترك اين 6 كشور در كوه‌هاي اورال روسيه برگزار شد تا رسانه‌هاي خبري و محافل سياسي به تحليل و بررسي پيرامون ماهيت و اهداف پيمان شانگهاي بپردازند. پيماني كه چين و روسيه مهم‌ترين و 4 كشور قزاقستان، تاجيكستان، قرقيزستان و ازبكستان ديگر اعضاي آن هستند. پيمان شانگهاي ابتدا در سال 1996 با نام شانگهاي 5 با عضويت اين كشورها منهاي ازبكستان كار خود را ...

بي‌قهرمان كه نمي‌شود. به نظر مي‌رسد قهرمان‌پرستي يا قهرمان‌خواهي، در ذات آدمي است. ظاهرا اين گرايش حتي به درجه توسعه‌يافتگي و توسعه‌نيافتگي يا ميزان مدرنيسم و بدويت هم چندان ربط ندارد. اگر بپذيريم انسان ذاتا آرمانخواه است، پس مي‌كوشد آرمان‌ها و ايده‌آل‌هاي خود را دائما در وجود اين و آن تجسم ببخشد. چه مدرن و چه بدوي، اكنون هر دو به يك اندازه از آرمانشهر و نهايت خود يعني شادكامي نهايي و ابدي دور هستند. به همين دليل است ...

روسيه در حال حاضر شرايطي را تجربه مي‌كند كه از نقطه‌نظر تاريخي براي اين كشور بي‌سابقه است. در حيطه داخلي و بين‌المللي جامعه‌اي را شاهد هستيم كه محققا دوران خاصي را در حال سپري كردن است. در قلمرو داخلي اين نياز كاملا درك مي‌شود كه مي‌بايستي نوع متفاوتي از حكومت‌داري را به عرصه آورد. در صحنه بين‌المللي نيز اين سهم از وضوح كاملي برخوردار است كه الگوهاي جديد تعامل و اتحاد را بايد اعتبار بخشيد. اما در مورد زمينه، نيروهاي وابسته به الگوهاي نظم كهن،‌اين سياست را پيشه ساخته‌اند كه واقعيات حاكم را ناديده ...

اين يادداشت لزوما از طرح و انسجامي قابل‌انتظار برخوردار نيست و فقط به بيان تاملاتي چند اكتفا مي‌كند.

 وقتي كه به تاريخ نگاه مي‌كنيم، اسم و رسم قهرمانان چنان برجسته مي‌نمايد كه گويي، مردم عادي نه در متن و نه حتي در حاشيه تاريخ حضور و جايگاهي نداشته‌اند. برخي افراد اين بيان از تاريخ را محصول انحراف تاريخ‌نويسان مي‌دانند و برآنند كه بايد تاريخ را چنان نوشت و تصوير كرد كه جايگاه شايسته و بايسته مردم نيز در متن و نه حاشيه آن معلوم شود. اما در اين ميان از يك نكته نبايد غافل بود، و آن اينكه همان مردم مي‌خواستند كه قهرمانان چنين جايگاهي داشته باشند ....

روايتي از شاعري كه روشنفكر نبود پائيز جان! چه سرد،‌چه دردآلود. چون من تو نيز تنها ماندستي. اي فصل فصل‌هاي نگارنيم! سرد سكوت خود را بسراييم پاييز اي قناري غمگينم!   تكه‌اي از شعر خزاني از مجموعه آخر شاهنامه اثر مهدي اخوان ثالث

مهدي اخوان ثالث ـ م. اميد ـ به سال 1307 به دنيا آمد و در چهارم شهريور 1369 در حالي از دنيا رفت كه در اوج شهرت و محبوبيت بود. او به دليل سال‌ها حضور جدي در عرصه شعر نيمايي و سرودن آثاري ماندگار و به يادماندني مقامي را پيدا كرد كه شايد در ميان شاعران همعصرش تنها شاملو از آن برخوردار باشد. اخوان را سرآمد و چهره‌اي مي‌دانند كه شعر نيمايي را به پختگي و بلوغ منحصر‌به‌فردي رساند. از سوي ديگر به دليل حواشي خاصي كه در باب زندگي محفلي‌اش وجود داشت،‌به شاعر محبوب قشري تبديل شد كه از آكادمي آمده بودند و در ميانه....

از ظهور يك ستاره تا كوچ او

پس از انجام مصاحبه با كامكارها، مسير نياوران تا شهرك غرب را با هوشنگ كامكار همراه بوديم و در اين مدت، با توافق سرپرست گروه كامكارها، قطعاتي از محسن نامجو را انتخاب كرديم تا نظرش را درباره كارهاي او بدانيم. قبلا هم با چند خواننده و نوازنده موسيقي اصيل ايراني درباره كارهاي نامجو حرف زده بودم. آنها سعي مي‌كردند چندان موسيقي او را جدي نگيرند. حداقل اين گونه نشان مي‌دادند. مي‌گفتند اسمش را شنيده‌ايم ولي كارش را نه. برخي‌ هم به نوع تحريرها يا آهنگ‌هايش ايرادات فني و تخصصي مي‌گرفتند كه بي‌ترديد بسياري از آنها، نقدهاي صحيح و بجايي بود. اما هوشنگ كامكار از همان ابتدا از موسيقي او، استقبال كرد. «نوبهاري» را شنيد. «جبر جغرافيايي» را، «زلف برباد مده» و «دل مي‌رود» را و از نوآوري‌هايش تمجيد كرد. هوشنگ كامكار گفت:‌«با مسايل فني كار ندارم. وقتي با چنين هيجاني مي‌خواند،‌ وقتي كار نو مي‌كند كه اين همه جوان را جذب كرده، پس كارش جدي و قابل احترام است.» نامجو وارد فضاي جديدي شده بود. حتي مي‌گويند ....

بازخواني روز نوشت های هاشمی در سال 1363

پنجشنبه 14 تيرماه 1363 در زندگي اكبر هاشمي‌رفسنجاني مهم نبود. اگر آن روز نماينده وقت شوشتر در مجلس شوراي اسلامي نزد او نمي‌آمد و «پيشنهاد قطع شعار مرگ بر آمريكا و شوروي» را نمي‌داد و هاشمي پاسخ نمي‌گفت كه: «به طور اصولي تصميم گرفته‌ايم، امام هم موافقت كرده‌اند ولي منتظر فرصت هستيم.»23 سال از آن روز مي‌گذرد اما هنوز فرصت پيش نيامده است بلكه انتشار همين گفت‌وگو در كتاب خاطرات هاشمي‌رفسنجاني داستاني آفريده است.....

گزارشي از نامه‌هايي كه هاشمي منتشر مي‌كند

در شهريور سال گذشته و در هفته دفاع‌مقدس،‌ آن هنگام كه درباره پايان جنگ مناقشه در گرفت و محسن رضايي، فرمانده سابق سپاه پاسداران ادامه جنگ پس از فتح خرمشهر را به گردن هاشمي رفسنجاني انداخت و سپس علت پايان جنگ را «روزمرگي» و فقدان سياست‌هاي دقيق سياستمداران و فراموشي اتخاذ استراتژي نظامي در جنگ خواند، هاشمي رفسنجاني به جاي آنكه جواب او را بدهد، تنها نامه آيت‌الله خميني، بنيانگذار انقلاب ايران را منتشر كرد.

آن نامه گويا بود و نشان مي‌داد كه نظاميان ديگر ادامه جنگ را به صلاح نمي‌دانند. در هياهوي به پاخاسته از انتشار نامه،‌يك تحليل بسيار پررنگتر از سايرين بود و آن اينكه هاشمي رفسنجاني برگه‌هاي آس را نزد خود نگاه داشته و به وقت لزوم آنها را منتشر مي‌كند تا يادآور شود كه نمي‌توان او را كنار گذاشت. كارنامه انقلاب، در بايگاني هاشمي است.

اين روزها نه «هاشمي سياستمدار» بلكه اين «هاشمي مورخ» است كه خبرساز شده است. چه آنكه با انتشار خاطرات روزنوشت سال 1363 اكبر هاشمي‌رفسنجاني، صداي اعتراض از اردوگاه اصول‌گرايان برخاسته است و روايت‌هاي تاريخي «هاشمي مورخ»، آغشته به هدف‌گيري‌هاي سياسي خوانده مي‌شود. اينچنين بود كه صبح يك روز تابستاني، آقازاده دوم، مهدي هاشمي‌رفسنجاني، ميزبان ما شد و پرسش‌هاي‌مان را به پاسخ نشست. با او همراه مي‌شويم و از دفتر كاري‌اش در ميدان نياوران تهران خارج مي‌شويم، كوچه و پس‌كوچه‌ها را پشت سر مي‌گذاريم و به خياباني مي‌رسيم، كه از قضا شهرداري تهران، نام «هاشمي» ....