پرونده ویژه : ۳ دهه پس از تسخیر سفارت آمریکا

رازهای آیت الله

گفت و گوی اختصاصی با موسوی خوئینی ها

۳۰ سال پيش احمدي نژاد ؛ عكس منتشر نشده اي از رييس جمهور

هشدار درباره تورم : گفتارهایی از مرتضی الویری ،مسعود نيلي ، محمد خوش چهره ، طهماسب مظاهري

مولوي ؛ فارس يا ترك : گفتگو با محمد علي موحد و محمد دبير سياقي

برتري سفيد بر سياه ؟

چپ از خود انتقاد مي كند ؛ گفتارهايي از هوشنگا ماهرويان ، حميد شوكت و مازيار بهروز

سعيد حجاريان از جمهوريخواهي فاطمي مي‌گويد

در اولين نگاه، اين سعيد حجاريان است كه در لباس حسين فاطمي به چشم مي‌آيد؛ آنگاهي كه روزنامه او، صبح امروز، را در قياس با «باختر امروز» فاطمي بگيريم و در ترور ناكام آنها نظر كنيم و فاصله‌گيري حجاريان از رئيس‌جمهوري را در شباهت با فاصله فاطمي از مصدق بخوانيم. سعيد حجاريان اما تار از پود اين نقش جدا مي‌كند آنگاهي كه خود را هم‌انديش با مصدق مي‌خواند و تفاوت‌هاي خويش با فاطمي را بر مي‌شمارد و مي‌گويد: «نه خاتمي، مصدق بود و نه من، فاطمي.»...

برگ‌هايي از زندگي سيدحسين فاطمي، مردي كه سياستمدار شد اما سياست‌باز نشد

سيدحسين فاطمي، يك جمهوريخواه تمام‌عيار بود و با اين حال، در مسير سياست‌ورزي خويش به بيراهه نمي‌رفت و از همين روي بود كه در حاكميت «مشروطه» محمد مصدق نيز ابتدا معاون نخست‌وزير شد و سپس لباس وزارت بر تن كرد و سرانجام هم محمد مصدق باوجود اختلاف نظرهايش با او گفت كه هيچ‌گاه ترك اولايي از فاطمي نديده است. در لباس معاونت و وزارت عمل‌كننده به نسخه مشروطه‌خواهي مصدق بود و از همين‌روي وقتي به نيابت از مصدق نزد شاه مي‌رفت و به گفت‌وگو با او مي‌نشست نيز جانب احتياط را نگه مي‌داشت. آنچنان كه يكبار وقتي محمدرضاشاه نسبت ...

روايتي از دبيران شوراي عالي امنيت ملي از ابتداي انقلاب تاكنون

شوراي عالي امنيت ملي ايران از زمان فعال شدن پرونده هسته‌اي ايران در طول چهار سال گذشته تاكنون چند قرباني گرفته است. اگر «سيدحسين موسويان» سخنگوي سابق تيم هسته‌اي «مغبون بزرگ» اين پرونده نام گرفت و سر از بازداشتگاه درآورد، بي‌شك «علي لاريجاني»، دبير سابق شوراي عالي امنيت ملي را بايد «ناكام بزرگ» اين پرونده و شوراي مذكور بخوانيم. لاريجاني كه با انتقاد صريح از مسوولان سابق پرونده هسته‌اي، مسووليت اين پرونده را به دست گرفت، تلاش داشت تا با ارائه برخي ايده‌ها، پرونده هسته‌اي ايران را براي هميشه ببندد اما به جاي آنكه پرونده هسته‌اي بسته شود، پرونده دبيري لاريجاني در شوراي امنيت بسته شد...

رئیس ده ساله «رسانه ملی»، دو سال و دو ماهی مسوول «پرونده ملی» بود و امروز جای خود را به دیپلماتی از «باغ ملی» داده است.معادله احتمالات رتبه اول رشته ریاضیات و علوم کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف در سال 1358، در سال 1386 و در پنجاه سالگی به نتیجه «رفتن» ختم شده است؛تا مگر معادله‌ای دیگر نوشتن آغاز کند آنکه در غرب «مرد بحران‌ها» می‌خوانندش و در‌ایران «مردی برای تمامی‌فصول»؛ که‌این روحانی زاده ی فلسفه خوانده پس از چندی که لباس رزم از تن نهاد ، خلعت فرهنگ بر تن کرد و خدمت خود را خانه به خانه طی کرد و یک چندی سیاست ورزی ناکامی‌ گذراند و دو سالی است در کسوت دیپلمات‌ها در آمده و همچون موهای سرش عمری را به تموج گذرانده است.علی لاریجانی در زلف چون کمندش پیچ‌هایی دارد که گردش روزگار...

صاحب خطبه‌هاي آتشين

شيخ محمد يزدي 76 ساله رئيس جامعه مدرسين شد؛ تشكيلاتي كه اكنون اگرچه پايي در سياست دارد، اما در اطراف و اكناف حوزه، سيطره‌اي دوچندان يافته است. مرزهاي حوزوي بدون اراده صاحبان اين تشكل ترسيم نمي‌شود و سياست‌هاي كلان حوزه بدون اشاره آنان پا نمي‌گيرد؛ چراكه شوراي عالي حوزه از اعضاي ارشد جامعه مدرسين شكل گرفته و اعضاي آن هر كدام در مدرس و درگاه حوزويان مريداني دارند و رواديد تحصيل و تدريس در حوزه بدون مهر اين محفل انس ده‌ها روحاني ارشد نافذ نيست. اكنون اين كانون توجهات تمام و كمال به دست صاحب‌نامي رسيده است كه توصيف اوصاف او شهره عام و خاص است و خطابه‌هاي آتشين او از سال‌هاي دور به ياد و خاطر مي‌آيد.

استقلال حقوق بشر از سیاست

بهانه اولیه گفتگو با عمادالدین باقی، مقاله‌اي بود که سال گذشته و در آخرین شماره‌های روزنامه شرق (پیش از توقیف) از او منتشر شده بود. یادداشتی با عنوان «آشفتگي مفاهيم: فعال سياسي وفعال حقوق بشر» که حساسیت وی را نسبت به تفکیک دو حوزه مبارزه سیاسی و دفاع از حقوق بشر نمایان مي‌کرد. در طول گفتگو اما از موضوعات بسیاری سخن گفته شد. از دادگاه مطبوعات و محاکمه باقی به خاطر مقالاتش ...

یکی از روش‌های مثبت در رفتار اجتماعی «مدارا» است. روش و منش پسندیده ای که در فرهنگ عمومی‌بشر، دیر زمانی است که نام آن شنیده می‌شود. حکیمان، آن را از نوع «حکمت عملی» دانسته‌اند که عقل و منطق بشری به آن فرا می‌خواند و پیامبران الهی به تأیید آن پرداخته و بر آن تأکید ورزیده‌اند، تا انگیزه ثانوی «رضایت خداوندی» را در کنار انگیزه اصلی «مقتضای عقل و منطق» قرار دهند و به تحقق آن ياری رسانند. در روايتي صحيحه، امام صادق (ع) از قول ...

بار دیگر، میشل فوکو در فضای فکری ما فراخوان می‌شود. این دومین بار است که فوکو در فضای فکری و فرهنگی ما برای پیشبرد امری فراخوان می‌شود. اما این میهمان چموش، دفعه پیش به میزبانان خود وفا نکرد و آن کرد که مقتضی او و فلسفه او بود. باید منتظر ماند و قضاوت منصفانه کرد. اولین بار میشل فوکو توسط روشنفکرانی به جامعه ایران فراخوانده شد که سابقه چپ داشتند. با فوکو، تحول خود از مارکسیسم ارتدکس به مارکسیسم اروپایی را اعلام می‌کردند....

در ستايش مدارا

بزرگترين سهم مهاتما گاندي در تاريخ مبارزات آزاديخواهانه هند و حتي جهان را، تشخيص اين مهم مي‌دانند كه انسان‌ها قادر هستند براساس تحمل متقابل و عدم خشونت به يكديگر بپيوندند و باهم زندگي كنند. گاندي مبارزه را كه آغاز كرد، چرچيل از سر بغض او را «گداي نيمه برهنه» ناميد، اما گاندي را شكايتي نبود كه اين دانش آموخته حقوق، تحقق آرماني بزرگ و انساني را به پيش مي‌برد. گاندي تمامي ناملايمات را تحمل مي‌كرد كه در مكتب او «عدم تحمل» بدترين نوع خشونت بود و «مدارا» آرمان انساني مبارزه و ابزار پيروزي. بايد زمان مي‌گذشت ...

نظر شما در خصوص این  تحلیل که بر پایه آن برخی معتقدند اصولگرایان اهل مدارا نیستند چیست؟

مبحث تولرانس یا مدارا مفهومي‌نیست که از غرب به فرهنگ ما وارد شده و ما پیش از آن زمینه‌اي از آن را در درون فرهنگ ايراني-اسلامي‌خود نداشته باشیم. چنانچه حافظ،شاعر بلند پایه نیز آسایش دو گیتی را به دو اصل بر مي‌گرداند:مروت با دوستان و مدارا با دشمنان.از این روست كه مي‌توان گفت مفهوم مدارا بخش مهمي‌از فرهنگ تعاملی است؛...

تركيه تا همين چند سال پيش قابل اعتمادترين متحد آمريكا در ميان كشورهاي اسلامي بود.  اتحادي كه به مدت 6 دهه استحكام يافت و ناگسستني مي‌نمود. آمريكا و تركيه به عنوان دو عضو غيراروپايي ناتو همكاري‌هاي نظامي نزديكي داشتند و واشنگتن همواره از پيوستن تركيه به اتحاديه اروپايي حمايت مي‌كرد و با ترغيب آمريكا بود كه در سال‌هاي 1996 و 1997 ارتش تركيه به همپيماني مستقيم با اسرائيل روي آورد و مانورهاي سه‌جانبه سالانه در مديترانه برگزار مي‌شد. حتي هواپيماهاي اسرائيل اجازه يافتند از فضاي تركيه براي آموزش‌هاي نظامي استفاده كنند....

هفته گذشته شاهد بازگشت خونين خانم بي‌نظير بوتو پس از هشت سال تبعيد خود خواسته به بندر كراچي بوديم. البته چنين استقبالي از خانم بوتو با توجه به شرايط جامعه پاكستان كه در حال گذر به مرحله ديگري از دموكراسي است زياد دور از انتظار هم نبود. پس از اين انفجارها، هر يك از مقامات بلندپايه حزب مردم و دولت انگشت‌ اتهام را به سوي ديگري نشانه گرفتند. «آصف‌علي زرداري» همسر بوتو بلافاصله سازمان اطلاعات و ..

بالاخره اجلاس سران کشورهای ساحلی دریای خزر در تهران تشکیل شد.‌این اجلاس ابتدا قرار بود که در سال 1382 و سپس در سالهای بعد انجام شود، اما تحولات سریع جهانی مانع از برگزاری آن تا مهرماه 1386 شد. مطابق اعلامیه منتشر شده پس از چهارمین اجلاس روساى جمهورى كشورهاى حاشيه خزر، طبق توافق در مهرماه 1387 در باكو پايتخت جمهوری آذربايجان برگزار خواهد شد. طرف‌ها در اين اعلاميه عزم راسخ خود را نسبت به مساعدت همه جانبه در توسعه همكارى ميان كشورهاى ساحلى، مورد تأكيد قرار دادند. رؤساى ....

تلاش در جهت حذف خونين خانم بي‌نظير بوتو از صحنه سياسي در هنگام بازگشت او از تبعيد بعد از كمتر از يك دهه نه تنها قابل انتظار بلكه قابل درك هم بود. او قبل از اعلان تصميم خود دال بر بازگشت از اين موضوع مطلع گشته بود كه تصميم بر سوء قصد به او در صورت ورود به كشور است. با توجه به اين نكته بود كه بسياري او را تحت فشار قرار دادند كه «بازگشت خياباني» را با «بازگشت هوايي» جايگزين كند. اما او در راستاي اهداف سياسي و به دست آوردن بالاترين ميزان تبليغات از يك‌سو و نمايش اراده براي مقابله با تروريسم و عدم ترس خود از به خطر انداختن جانش براي مبارزه با اين پديده از سويي ديگر تصميم را بر اين قرار داد كه كاروان حامل او و همراهانش فاصله فرودگاه تا محل اقامت را از طريق خيابان‌هاي شهر كراچي طي كنند....

گفت‌وگو با دكتر فرشاد مومني

«توماس هابز» در قرن 17 با هدف خدمت به امنيت و آزادي، «لوياتان» را پاسخي قانع‌كننده به ناامني‌هاي آن زمان انگلستان دانست. اين مدل به تناسب تعاملات دنياي غرب به شرق رسيد. اما در اين منطقه قلب ماهيت شد زيرا به جاي توليد امنيت به ابزاري براي خشونت و سركوب تبديل شد و استمرار حاكميت مطلق دولت‌ها در اين منطقه به خصوص بخش خاورميانه‌اي آن همچنان استمرار دارد. آيا اين ...

درخشش طلاي سياه در هفته‌اي كه گذشت بار ديگر در چشم دولتمردان صاحب نفت انعكاس يافت. اخباري كه در جهان مخابره مي‌شد گوياي عبور بهاي هر بشكه نفت خام از مرز 90 دلار بود و اين دولت‌هاي رانتير بودند كه از شوق سير صعودي سياسي‌ترين كالاي جهان دست‌هاي حريص خود را گرم مي‌كردند. جهان امروز اما تجربه سه شوك نفتي را پشت سر گذارده است. اول بار جنگ شش روزه اعراب و اسرائيل بود كه در پنجم ژوئن 1967 آغاز شد......

پخش سريال اغما در ماه رمضان امسال و درونمايه آن كه اختصاص به موضوع شيطان داشت بار ديگر بحث‌هاي ماورايي و چگونگي انعكاس آن در مديوم تلويزيون (يا سينما) را پيش كشيد و فقر شديد اينگونه مضامين را در ساحت هنرهاي تصويري مدرن ما به ياد آورد. از همين عنصر شيطان مثال مي‌آوريم كه سابقه‌اش در سينما و تلويزيون ما نهايتا به يكي دو فيلم (مثل ايوب پيامبر و ابراهيم خليل‌الله) و يكي دو سريال (مثل او يك فرشته بود و همين اغما) محدود مي‌شود....

گفت‌وگو شهروند امروز  با فريدون جنيدي

آفرينش بنابر نوشته‌هاي پژوهشگران ايران باستان در گستره‌اي دوازده هزارساله رخ مي‌دهد كه در چهار سه هزاره قابل بررسي است. در سه هزاره اول سخن از جهان مينوي است. جهاني خالي از زمان و مكان و دور از ماده. در اين سه هزاره سخن از دو «هستي» به ميان مي‌آيد؛ اورمزد و اهريمن. اورمزد با جهان نيكي و نور و زيبايي پيوند مي‌خورد و اهريمن متعلق به غم و تيرگي و ويراني است.در مورد اساس آفرينش اين دو، نوشته‌هاي زرتشتي سكوت مي‌كنند و اطلاعات چنداني به دست نمي‌دهند جز آنكه ريشه شر و شرارت را رودرروي خير مي‌نشانند...

گفت‌وگو با دكتر محمد مهدي بهكيش

از آنجايي كه نزديك به30 درصد درآمد ايران از صدور ماده خامي به نام نفت به دست مي‌آيد دولت ايران در فهرست دولت‌هاي رانتير قرار دارد با اين تعريف و با توجه به ادبيات اقتصادي دولت‌هاي رانتيركه مدل‌هاي توسعه در اين كشورها معمولا مدل‌هاي دموكراتيكي نيستند و دولت از جامعه مدني فاصله مي گيرد شما رابطه ميان نفت و دموكراسي را در ايران چطور مي‌بينيد؟

در كشور نفت‌خيزي مثل ايران نزديك به 30 درصد توليد ناخالص داخلي تحت تاثير درآمدهاي نفتي است كه با افزايش قيمت نفت اين نسبت نيز در حال افزايش است ودرآمدهاي نفتي مستقيما در دست دولت قرار مي‌گيرد . در نتيجه دو عامل بسيار مهم در اختيار دولت قرار دارد، يكي آنكه بخش عمده‌اي از  درآمد بودجه درامد نفت است و باتوجه ...

خطا كردن در طرح اين مقوله‌ها نابخشودني است - نيما حسني‌نسب

به نظر شما چرا سينما و تلويزيون ايران، تا قبل از سريال‌هاي «او يك فرشته بود» و «اغما»، سراغ اين مقوله نرفته بود؟ با توجه به اين‌كه هم موضوع جذابي است و هم نكات مذهبي زيادي را مي‌شود با اين داستان‌ها در سطح جامعه طرح و ترويج كرد.

فكر كنم علت اصلي، يك جور عدم توافق يا اجماع بين علماي ما در مورد تفسير و تحليل شيطان است. ما حتي يك اجماع قطعي و مكتوب در اين موضوع نداريم كه بشود به آن استناد كرد و براي نوشتن فيلمنامه به كارش گرفت. در عين حال كه چنين اجماعي نيست، به‌شدت هم روي طرح اين موضوع‌ها حساسيت هست كه البته طبيعي است. بنابراين فيلمسازها نمي‌دانند بايد به چه متن و قولي اتكا كنند و اگر هم خودشان اجتهاد كنند، احتمالا با انتقادهاي طبيعي علما و حوزه مواجه مي‌شوند و به همين دلايل طرح چنين مقولاتي در سينما و تلويزيون ايران معطل مانده بود. هميشه در مصاحبه‌هاي ديگر هم گفته‌ام كه براي جمهوري اسلامي - به ...

حاشيه‌اي در باب مفهوم ابليس در جهان روايي فئودور داستايفسكي

...انسان جديد مي‌تواند «انسان- خدا» شود، حتي اگر در تمام دنيا تنها آدم باشد، و با ارتقا يافتن به مقام جديد، مي‌تواند در صورت لزوم از حصارهاي اخلاق ديرين «برده- انسان» قديم برگذرد. قانوني براي خدا وجود ندارد. هر جا بايستد، همان جا مقدس است. جايي كه من مي‌ايستم، آنا جلوترين جا خواهد بود... «همه چيز مجاز است». همين والسلام...

قسمتي از ديالوگ ابليس با ايوان در رمان برادران كارامازوف

***

رابطه جهان روايي فئودور داستايفسكي با پديده و امر شر يا خبيث از اصلي‌ترين مولفه‌‌هاي اين جهان درون متني محسوب مي‌شود. اين نويسنده در معناي واقعي كلمه آن چنان به اين مفهوم، كاركردهاي دروني و اجتماعي‌اش پرداخته كه به جرات مي‌توان گفت تصوير ابليس ....

گوته، فاوست و مفيستو فلس.

داستان «فاوست» را مي‌دانيم. دانشمندي است - كه گويا واقعا هم وجود داشته-، به نام دكتر فاوست. اين دانشمند حاضر مي‌شود روحش را در اختيار اهريمن قرار بدهد، در صورتي كه بتواند لحظه‌اي آن چنان زيبا در زندگيش تجربه كند كه ارزش ماندگاري را داشته باشد. ...

چشم شوخ تو چو آغاز كند بوالعجبي

آدم كافر و ابليس مسلمان آرند

در مثنوي مولانا و غزل‌هايي كه به نام شمس تبريز سروده است، ابليس را در دو سيما مي‌توان بازيافت. در چشم‌اندازي عمومي شيطان همان شخصيت شرور و شوم آشناست. اما مانند هميشه مولانا در تبيين ابليس و مفاهيم و مسايل وابسته به آن هم با ظرافتي كيميا كار و بينشي خلاق و ژرف قلم نسخ بر گفته‌هاي پيشينيان مي‌كشد و آفاقي را بر ديدگانمان مي‌گشايد كه پيش‌تر نشاني از آنها نداشتيم.

ابليس در اين سيماي شامل به روايت مولانا بر سر راه آدمي و خداوند نشسته و كمر به ويراني آرمان الهي در پروردن آدمي به عنوان خليفه‌اش بسته است....

حاشيه‌اي بر آرائ منصور حلاج و عين القضات همداني در باب ابليس

گيرم كه خلق را، اضلال ابليس كند. ابليس را بدين صفت كه آفريد؟ دريغا گناه، خود همه از اوست كسي را چه گناه باشد؟! مگر اين بيت‌ها نشنيده اي؟ خدايا اين بلا و فتنه از توست ـ وليكن كس نمي‌يارد چخيدن تمهيدات عين القضات، ص. 9- 188  

مساله ابليس در تمدن اسلامي اهميتي فراوان دارد. اگر برخي تمام انديشه شان در طول روز اين است كه ابليس را برانند و از شر او در امان بمانند، برخي ديگر او را الگوي صداقت و بندگي مي‌دانند. در تمدن اسلامي با اين موجود رانده شده ....

حاشيه‌اي در باب مفهوم و نقش ابليس در ادبيات فارسي

نقل است كه چون او را بردار كردند، ابليس آمد و او را گفت: «يكي انا تو گفتي و يكي من. چون است كه از آن تو رحمت بار آورد و از آن من لعنت؟» حسين گفت: «از آن كه تو انا به خود دربردي و من از خود دور كردم. وارحمت آمد و تو را لعنت. تا بداني كه مني كردن نيكو نيست و مني از خود دور كردن به غايت نيكوست.»

تذكره‌الاوليا- تكه پاياني ذكر حسين بن منصور [حلاج]

***

جايگاه و نقش «ابليس» در ادبيات، كلام و عرفان ايراني- اسلامي بسيار پررنگ و در عين حال متفاوت است. اصولا اين فرشته رانده شده در آثار و تفكر بسياري از حكما، شاعران ....

شیطان در یک‌قدمی ایستاده است

«سیمون صحرایی/ شمعون صحرا» [1965]، یکی از غریب‌ترین و ـ البته ـ کوتاه‌ترین فیلم‌های «لوئیس بونوئل» است؛ یک داستان تکان‌دهنده درباره مردی که در همه سال‌های زندگی چشم به آسمان دوخته است و ـ ظاهرا ـ اعتنایی به زمین ندارد. شش‌سال و شش‌ماه و شش‌هفته بر ستونی در بیابان‌های مکزیک ایستاده و اهالی او را به پرهیزکاری‌اش می‌شناسند. اما ستونی که او بر آن مسکن گزیده تا از زمین و وسوسه‌هایش دور باشد، آن‌قدرها هم بلند نیست و مردمان حق‌شناس که پرهیزکاری «سیمون صحرایی» را ستایش می‌کنند، ستون ....