محمدباقر خرمشاد، معاون وزير علوم را شايد يكي از بهترين انتخاب‌هاي آقاي وزير بتوان دانست؛ چه‌آنكه او به خوبي مي‌تواند سياست‌هاي انقباضي اين وزارتخانه را توجيه‌گر باشد و براي چنين اقدامي از صلاحيت كامل نيز برخوردار است. گفت‌وگو با او صبح يك روز پائيزي در دفتر كارش در وزارت علوم انجام شد و  از همان ابتدا آنقدر چالشي بود كه او بگويد: «مصاحبه را به يك تريبون آزاد تبديل كرده‌ايد. اشكالي ندارد. اين هم روشي است ديگر.» از عدم اعطاي مجوز به نشست‌هاي تشكيلاتي دانشجويان انجمني مي‌پرسم و او تندروي را علت اين وضعيت مي‌داند. خرمشاد دانشجويان را دعوت به برگزاري سمينار و مناظره و سخنراني مي‌كند و وقتي به او مي‌گويم كه سخنرانان اين نشست‌ها ...

جريان دانشجويي، تحول‌خواهي و تاملي در بايدها و نبايدها

«واي به حال كسي كه بسيج را با پيروزي اشتباه كند؛ واي به حال كسي كه به مجرد بسيج، خود را در آغوش پيروزي ببيند. [اما گويي] قاعده اين است كه پس از سرمستي روزهاي نخست كه خود غالبا نتايج مطلوب را ضايع مي‌كند، حالت خماري و پشيماني دست مي‌دهد و حتي در قدم دوم ترديد و تزلزل عارض مي‌شود. [بدين‌ترتيب] امري كه در آغاز نويد زندگي و عظمت مي‌دهد، سرانجام به صورت حزن‌انگيز يا خنده‌آوري درمي‌آيد.»

«اسوالد اشپنگلر»

محمد قوچاني - رضاخجسته رحيمي : مصطفي معين ساعت7 صبح را براي گپ‌وگفت خود انتخاب كرد و  از همين روي گفت‌وگوي گرم ما در يك صبح سرد پاييزي انجام شد. از وزير اسبق علوم در خصوص آيين‌نامه تشكل‌هاي دانشجويي كه مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي در عصر اصلاحات بود پرسيديم تا او بگويد كه آيين‌نامه مصوب چه تفاوت‌هايي با آيين‌نامه پيشنهادي آنها داشته است.  او از اين ماجرا گفت و صحبت ما به داستان انقلاب فرهنگي و برخي نقل‌قول‌ها در خصوص عملكرد او در آن زمان نيز رسيد و پاسخ برخي گفته‌ها را داد و ديدگاه‌هاي خود در گذشته و  حال را توصيف و روايت كرد: «انقلاب فرهنگي به نتيجه مطلوب نرسيد. ايده‌ اسلامي كردن علوم و دانشگاه‌ها نتوانست عملياتي شود.»...

سه روز مانده به فتح خرمشهر، اكبر هاشمي‌رفسنجاني كه رئيس وقت مجلس ايران بود، به دانشگاه تهران رفت تا خطبه‌هاي نماز جمعه 31 ارديبهشت‌ماه سال 61 را ايراد كند. كشور در آن ايام از يك‌سو بخشي از خاك خود را در جنگ از دست داده بود و از ديگر سو تحت فشار آمريكا بود. در داخل نيز اگرچه روحيه انقلابي همچنان ديده مي‌شد اما اوضاع اقتصادي چندان به سامان نبود و فشارها بر خانواده‌ها هويدا بود. به همين دليل نيز دولت ميرحسين موسوي تلاش داشت با محوريت عدالت و توزيع كالابرگ، نيازها را مرتفع كند. پس بي‌دليل نبود كه هاشمي‌رفسنجاني به مانند ....

مرگ از منظر زندگي، يك معنا بيشتر ندارد: نقطه پايان زندگي است. اما زندگي از منظر مرگ، هزار رنگ است با هزار معنا. كودك كه بودم، در چشم پدر بزرگ، زندگي وادي انضباط بود و اخلاق. مثل حركات آكروباتيك بر نخ نازكي بود در يك وادي آتشين. هر آن اگر حواسم از كنترل آهنين دست و پاها به سويي ديگر مي‌رفت، به قعر آتش پرتاب مي‌شدم. پدربزرگ به مرگ همسايه گناهكارمان اشاره ...

پيش‌آگاهي؛ رؤيايي كه حقيقت ندارد ـ 1

هميشه پيش از آن‌كه فكر كني اتفاق مي‌افتد

از آنجا كه عادت همه‌چيز را سست مي‌كند، آنچه ما را بهتر به‌ياد كسي مي‌اندازد، درست هماني‌ست كه از ياد برده بوديم... از همين‌روست كه بهترين بخش ياد ما، در بيرون از ماست... بيرون از ما؟ به بيان بهتر، درون ما، اما از چشممان پنهان، در پرده فراموشي‌اي بيش‌وكم دير پاييده. تنها به ياري همين فراموشي‌ست كه گهگاه مي‌توانيم آني را كه زماني بوديم، بازيابيم، در برابر چيزها همان بشويم كه در گذشته بوديم.

مارسل پروست، در سايه دوشيزگان شكوفا

مروري بر سه دهه جريان‌سازي پرويز مشكاتيان در موسيقي ايراني

مواره دو چيز در كنار هم منجر به اتفاق مي‌شوند. يكي استعداد و ديگري بستر مناسب و خوش‌شانسي موسيقيدانان استخوان‌درشت روزگار ما در اين بود كه به هر دو مفتخر شدند. يكي را داشتند و به ديگري برخوردند و نتيجه‌ اين برخورد، پيدايش موسيقي منحصر به فردي در تاريخ فرهنگ ايران‌زمين بود. امروزه‌اين بخت و اقبال كمتر ديده مي‌شود. استعداد فراوان است و بستر مناسب كم و يا اينكه بستر مناسب موجود است و استعداد نيست!!

در خاورميانه عربي، بيش از هر نقطه ديگري در عرصه گيتي، مفهوم دنياي مجازي قابل لمس‌تر و رويت‌پذيرتر است. لبنان كه تا قبل از آغاز جنگ‌هاي داخلي در 1975 نمونه نماد همزيستي مسالمت‌آميز بين گروه‌هاي قومي، زباني و مذهبي متفاوت مطرح مي‌شد و پايتخت آن بيروت تحت عنوان عروس خاورميانه معرفي مي‌گرديد براي مدت 15 سال غرق در خون و آتش شد. امروزه لبنان عملا در شرايطي قرار گرفته است كه مستعد بازگشت به دوران جنگ داخلي است. اين بي‌ثباتي و آسيب‌پذيري طبيعي كه كشور لبنان با آن دست به گريبان است ويژگي تمامي كشورهاي خاورميانه بايد در نظر گرفته شود. اما آنچه باعث گرديده كه اين ويژگي و تمايز در لبنان بيشتر در معرض ديد قرار بگيرد و به چشم آيد، ماهيت حيات سياسي در اين كشور است. قدرت در لبنان ....

فرشاد قربانپور

اگر بخواهيد روشنفكري امروز ايران را آسيب‌شناسي كنيد چه تصويري از شرايط و وضعيت آن ارائه مي‌دهيد؟

مشكل روشنفكري امروز ايران اين است كه در خلاء تئوريك و ايدئولوژيك به‌سر مي‌برد و هيچ برنامه‌ و تعريفي از خودش ندارد. انگيزه و هدف ندارد، به همين دليل ما در فرار مغز‌ها در دنيا اوليم...

نمي‌شود گفت آرامش نبود چون قضيه اين‌طور شد كه وقتي استاد مشكاتيان رسيد آنقدر رفت و آمد و سروصدا بود كه گفت: برويم طبقه اول. اينجا خيلي شلوغ است. منظور از ذكر بودن يا نبودن آرامش، بيان فضاي دفتر گروه عارف نبود كه چند گروه نوازنده در اتاق‌هاي مختلف مشغول آخرين تمرين‌هاي قبل از كنسرت بودند و طبيعتا آنقدر سروصدا بود كه نمي‌شد آنجا ميان آن همه سروصدا (البته صداهاي خوب و گوش‌نواز) بنشينيم و صحبت كنيم. منظور از آوردن كلمه آرامش بيان حالات روحي استاد هم نبود چون اين بار هم ايشان با همان آرامش هميشگي روبه‌رويمان نشسته بود و با همان جديت و صداقت برايمان از همه چيز كه مي‌پرسيديم مي‌گفت. نمي‌خواستيم ...

چراغ برداشت‌هاي بي‌رويه از حساب ذخيره ارزي كه قرار بود تكيه‌گاه باثبات اقتصاد ايران باشد، از مدت‌ها پيش قرمز شده و صداي آژير هشدار كارشناسان كه معتقدند هزينه كردن درآمدهاي نفتي عواقب وخيمي براي اقتصاد ايران دارد، در هاي و هوي بداهه‌نوازي‌هاي دولت اصول‌گرا گم شده تا نقدينگي به بيشترين حد خود در طول سال‌هاي گذشته تكثير شود. حساب ذخيره ارزي كه روزي با هدف ثبات‌سازي اقتصاد ...

لبنان در سال 1943 استقلال خود را پس از25 سال گذراندن دوران قيمومت فرانسه به دست آورد،‌اما در شش دهه‌اي كه از استقلال اين كشور مي‌گذرد، هيچگاه كشوري مستقل نبوده و  نظام قيمومت به اشكال مختلفي همچون اشغال نظامي يا نفوذ سياسي برقرار بوده است. به همين دليل لبناني‌ها وقتي در روزنامه‌ها و راديو - تلويزيون‌هاي خود رقيبان داخلي را مخاطب قرار مي‌دهند، منظورشان كشور يا كشورهايي است كه از آن گروه سياسي حمايت  مي‌كنند. به عبارت ديگر از نگاه يك سياستمدار، دولتمرد، روزنامه‌نگار يا حزب سياسي در لبنان، فرد، مطبوعه يا حزب رقيب نماينده كشوري ديگر است كه در خاك لبنان،  منافع كشور مادر را نمايندگي و صيانت مي‌كند. بنابراين اگرچه در كشوري مثل عربستان، عراق، تركيه يا ايران، عبارت وابستگي به خارج از كشور مي‌تواند ...

گزارشي از ديدار با دكتر فريدون آدميت - فرشاد قربانپور

 دكتر"فريدون آدميت"بدون شك مهمترين تاريخ نگار معاصر ايران است. تا جايي كه مقام و منزلتي دراين راستا يافته كه به او فقاهت و ولايتي در تاريخ معاصررا اعطا كرده است. در اين راستا همين بس كه هيچ تاريخنگار و تاريخ پژوهي بي نياز از خواندن و بررسي آثار فريدون آدميت نيست.او كه در سال 1299 در تهران متولد شد،در 87 سالگي هنوز در تهران زندگي مي كند و به دور از تمام هياهوها. او كمتر با كسي روبرو مي شود و عموما هيچكس را به حضور نمي پذيرد. اولين بار كه او را ديدم پائيز سال گذشته بود. دكتر

آدميت نخستين مورخ دوران معاصر ايران است که با شيوه هاي مدرن تاريخنگاري به تاريخ انقلاب مشروطيت پرداخت. پيش ازو کسان ديگري نيز به اين تاريخ پرداخته بودند، از جمله احمد کسروي که به بازسازي رويدادهاي مشروطيت پرداخته بود، کم و بيش در همان مايه اي که ادوارد برآون (Edward Browne) انجام داده بود. تفاوت کار کسروي با کار برآون اين بود که وي، با استفاده از اسناد بيشتري، جزئيات مهمتر و دقيقتري را در بازسازي آن تاريخ مورد استفاده قرار داد. وي از منابع زيادي، از جمله به زبان هاي روسي و ارمني، استفاده کرد. با اينکه از نظر محتوا کمترين خرده اي مي توان به گرفت، اشکال تاريخنگاری او اين است که نمي توان منابع وي را مورد بررسي قرارداد يا کيش (check) کرد. جاي تأسف است که او منابع خود را به دقت براي استفاده ي اعقاب حرفه اي خود به دست نداده است. همين جا بايد افزود که در دوران رضا خان، که مشروطيت جز در نام تعطيل شده بود، امکان نگارش تاريخ مشروطيت وجود نداشت. از همين رو، وي انتشار آن کتاب را در نخستين دهه...

عملكرد كنفدراسيون جهاني و جنبش دانشجويي

 تقابل و گاهي تعامل ميان طرفداران مشي چريكي و مخالفان آن و تفسير گفته هاي لنين  و مائو  به مثابه آيه هاي زميني تمام تلاش گروهايي بود كه ميان ناسيوناليسم و انترناسيوناليسم مي غلتيدند.در اين باره و پيرامون  جنبش دانشجويي ايران و "كنفدراسيون جهاني" با حميد شوكت خالق اثر "كنفدراسيون جهاني" گفت و گو كرديم كه در پي مي آيد....