اولين واكنش هر ايراني پس از خواندن تيتر مرد 1364000000000 توماني در شماره گذشته شهروند امروز اين است كه محمد جابريان اين «همه» پول را از كجا آورده است؟ كه چگونه فردي چون او توانسته سي‌درصد از سهام شركت فولاد خوزستان را در بورس تهران به مالكيت خويش درآورد؟ كه او فك و فاميل كدام مقام دولتي يا آقازاده كدام رجل حكومتي است؟ كه كجا رانتي خورده يا پولي شسته و باجي داده يا خواهد داد؟ و اين نه فقط پرسش شهروندان عادي كه حتي سوال رئيس دولت هم حتما هست كه اگر نبود احتمالا در جمع گروهي از مردم محروم مثلا ساوجبلاغ يا اسلام‌شهر يا كوهرنگ يا بجنورد، رئيس‌جمهوري محمد جابريان را...

در حاشيه تغيير استانداران و برخي معاونت‌ها در وزارت كشور

وزارت كشور هنوز بدون وزير است و اين در حالي است كه مجلس خواستار آن شده، محمود احمدي‌نژاد هرچه زودتر وزير پيشنهادي خود را براي مهمترين وزارتخانه سياسي ايران اعلام كند. گرچه سخنگوي دولت ايران، غلامحسين الهام، در جواب اين درخواست گفته است كه ما در موعد قانوني خود اين كار را انجام مي‌دهيم. با اين وضعيت وزارت كشور در حالي روزهاي بي‌وزير را سپري مي‌كند كه سيدمهدي هاشمي در حال تغييرات مديريتي در وزارتخانه و تغيير برخي استانداران است....

ماهیت و چیستی سرمایه‌داران  و کارکرد مثبت و منفی آنان از مباحثی است که همواره در همه جوامع بشری مطرح و در مورد آن اظهارات کاملا" متفاوتی بیان شده است. از تعبیر معروف زالوصفت  تا کارآفرینان خلاق به این طایفه نسبت  داده می‌شود. واقعا" موضوع از چه قرار است؟ به‌نظر من، سرمایه‌داران مانند همه آحاد بشر از جمله فقرا هم خصلت‌های انسانی متفاوتی دارند و نمی‌توان در مورد آنان قضاوت کلی کرد. آنان نیز همواره در معرض آزمون الهی  هستند و با ثروت و مکنت خود مورد آزمایش‌های سختی قرار می‌گیرند. آزمون الهی در زندگی انسان‌ها از نکات بسیار مهمی‌است که چون در سراسر زندگی جریان ....

فرهنگ ايراني اسلامي‌در دوره مدرن  از قرن پانزدهم به يك عبارت و از قرن نوزدهم به عبارت ديگر  در ايران با مسئله سرمايه‌داري به عنوان نظام جديد كار و تلاش و اقتصاد و فرهنگ و سياست و روابط اجتماعي روبه‌رو شد. به لحاظ جديد بودن اين موضوع و وضعيت است كه پاسخ‌هاي متعددي از طرف صاحبان انديشه و فكر و روش در جامعه ايراني ارائه شده است. عده‌اي بدون ملاحظه بنيانها و روشها و نتايج نظام جديد – سرمايه‌داري- به دفاع از آن و عده‌اي نيز به نفي آن پرداخته‌اند. اين وضعيت دو‌گانه‌گرايي و معارض گونه ...

در حاشيه انتشار جلد ششم یادداشت‌های امیر اسدالله علم

کمیاب نعمتی است یادداشت‌هایی که از اندرونی شاه به در آمده و در پس بی‌خبری‌ها و خاموشی‌های خبرداران، خبرسازانی خبرنویس شوند از رویدادهای پستوهای کاخ پهلوی که گرچه توهم داشت نقطه پرگار عالم است، اما چه کم مایه بود خبری از عالمی‌که در چهارگوشه‌اش نسیم تغییر وزیده بود و از ملک خود نیز خبری نداشت که نسیم‌ها روزی توفان می‌شوند و "انقلاب شاه و مردم"جایش را به "انقلاب مردم بر شاه"می‌دهد؛ یادداشت‌هایی از امیر اسدالله علم با ویراستاری علینقی عالیخانی در 6 جلد که توسط انتشارات Ibex  در آمریکا منتشر و در ایران هم انتشارات مازیار و معین آن را روزانه بازار کردند که آخرین جلد آن روایت سال‌های 55 و 56 است...

نگاه به سرمايه‌داري در ايران نه‌تنها در ميان  عامه مردم و روشنفكران كه حتي گاهي در ميان طيف سرمايه‌دار هم نسبت به نظام اقتصاد بازار  آزاد منفي است. موسي‌غني‌نژاد اقتصاددان بروز چنين تفكري را در قشرهاي مختلف اجتماعي ايران برآيند سياست‌ها و ساختاري مي‌داند كه از تمام ابزارها براي نشر رويكرد ضد سرمايه‌داري استفاده مي‌كند چنانچه در ذهنيت گروه سرمايه‌دار هم نوعي بدبيني به اين رويكرد ديده مي‌شود. گفت‌وگو با غني‌نژاد نگاه به سرمايه‌داري در ايران نه‌تنها ...

گفت‌وگو با دكتر فرشاد مومني

فرشاد مومني جزو اقتصادداناني است كه در يك سال گذشته دو بار با رييس‌جمهور ديدار كرده، بار اول در قالب نشست امضاكنندگان نامه 57 اقتصاددان و بار ديگر به منظور بررسي طرح تحولات اقتصادي. با او به صحبت درباره انگيزه حضورش در اين نشست و آنچه كه در جلسه 210 دقيقه‌اي رييس‌جمهور با اقتصاددانان مطرح شد به گفت‌وگو نشسته‌ايم...

انتشار تصوير خريدار 5/1 ميليارد دلاري يك كارخانه فولاد در صفحات اول روزنامه‌هاي كشور در روزهاي گذشته اتفاق مهمي بود كه در ايران رخ داد. اين رويداد، كه از زاويه‌اي مثبت رخ داد، در گذشته امكان‌پذير نبود، چرا كه دارا بودن چنين سرمايه‌اي نزد هر كس كافي بود كه او را به لقب سرمايه‌دار مفتخر و همين عنوان براي محكوميت اخلاقي و سياسي او كفايت كند. ولي جامعه تغيير كرده است، اگر امروز صفت سرمايه‌دار لزوماً مثبت به‌كار برده نمي‌شود، چه‌بسا چون گذشته استعمال منفي هم ندارد. گواينكه هنوز از اطلاق اين صفت به افراد اجتناب مي‌شود. اما چرا در گذشته كلمه «سرمايه‌دار» نوعي فحش تلقي مي‏شد؟ به‌ويژه در نسل ما كه در دهه چهل و پنجاه خورشيدي دوران جواني خود را مي‌گذرانديم، چرا اين عقيده و نگاه ريشه داشت؟ و چرا امروز تا حدي تغيير كرده است؟ ابتدا ريشه‌هاي آن را در گذشته توضيح مي‌دهم....

گفت‌وگو با اكبر كميجاني

اكبر كميجاني از معدود اقتصاددانان ايران است كه سال‌ها در عرصه نظر و عمل حضور جدي داشته است. تصدي معاونت اقتصادي بانك مركزي در كنار كرسي استادي دانشگاه تهران از او چهره‌اي ساخته كه از سوي بسياري اظهارنظرها و مقاله‌هاي علمي او جدي گرفته مي‌شود. كميجاني از چهره‌هاي برجسته اقتصادي بود كه در نشست رييس‌جمهور با اقتصاددانان شركت كرد. وقتي از او درباره دستاوردهاي نشست مي‌پرسيم، پاسخ مي‌دهد انتظار خارق‌العاده نداشته باشيد، همه چيز از قبل در اين‌باره مشخص بود....

گفتگو با استانداران برکنار شده

علاقه دولت نهم درداشتن جايگاه اولين، محدود به انجام تغييرات درکابينه نيست و چنانچه روند تغييرات استانداران پيش برود دولت نهم اولين دولتي خواهد بود که بيشترين تغييرات را در استانداران خود داشته است.هرچند که  تغييراستانداران خراسان شمالي،خوزستان، لرستان وسمنان و جابه‌جايي دراستانداران گيلان،قم وگلستان محصول حضورمصطفي پورمحمدي دروزارت کشوربوده است اما اگر آنچه اين روزها درباره تغيير10 استاندار كشور گفته مي‌شود، محقق شود، دولت نهم بيشترين جابه‌جايي دراستانداران درطول ...

يكي از چهره‌هاي برجسته امضاكننده نامه اقتصاددانان به احمدي نژاد حاضر به پذيرش دعوت دولت از اقتصاددانان براي هم‌انديشي بيشتر درباره طرح تحول اقتصادي نشد و در جلسه حضور نيافت. او در اين گفت وگو از دلايل نرفتن خود مي‌گويد و در ادامه به نقد آنچه كه رييس جمهور در ذهن تحت عنوان طرح تحول اقتصادي دارد مي‌پردازد. تدوين‌كننده برنامه چهارم از اين زوايه ادعاي طراحان را درباره شباهت طرح با برنامه چهارم رد مي‌كند....

ده سال از مرگ صادق چوبك گذشت

 در تمام سال‌هايي كه از ورود مفهوم «جامعه» در معناي مدرن و شهري آن به ادبيات داستاني مي‌گذرد، اين اُبژه دستخوش چهره‌ها و رويه‌هاي گوناگوني بوده است. به واقع اگر اين موضوع را از شكل‌هايي نه‌چندان انتقادي‌اش مانند آثار تولستوي، هوگو و به طور كلي كلاسيك‌هاي قرن نوزدهمي جدا كنيم، بايد اذعان داشته باشيم كه توجه مولف به پيكره جامعه و استفاده از زبان، رفتار و آداب زيستي ايشان عمر آن‌چنان درازي نداشته و از اواخر قرن نوزدهم چنين رويه‌اي ديده شده است. ...

بالا رفتن قيمت نفت در ايران و انتظارات فزاينده در ميان طبقه متوسط از يك سو و روي كار آمدن جيمي كارتر دموكرات در آمريكا از سوي ديگر، راه گسترش و جدي شدن مطالبه «دموكراسي و حقوق بشر» را در ايران هموار كردند. طعم تلخ اين شعارها و مطالبات كه به دهان پادشاه توسعه‌گرا اما ديكتاتور ايران نشست، ناراحتي و تندمزاجي او آشكار بود  و قابل كتمان نبود. شاه به دنبال اصلاح امور از بالا و به صورت قطره‌چكاني بود و با اين حال اين اصلاحات نيمه‌كاره فايده‌اي نداشت و حلال مشكل نبود. همچنان كه يك بار وقتي وزير دربار، اسدالله علم متن مقاله ...

حتي اگر چند روز قبلش، تو را به مادريد برده باشند، و اگر تا دو روز پيشش در طياره، آقاي وزير احساس كني كه يارغاري، دليلي براي ماندنت نيست كه دوران غنيمي‌فردها، هدايت‌زاده‌ها، كاظم‌پورها و زمان بازرگاني‌چي‌ها در نفت ايران تمام شده است. عزل‌هاي بي‌اطلاع.اينهم از آن رسم‌هاي جديد است كه براي پست‌هاي استراتژيكي چون فروش نفت ايران،...

كاخ نياوران، ساختمان صاحب‌قرانيه، چهارشنبه بيست و هشتم ارديبهشت سال 1356: «صبح شرفياب شدم. كارهاي جاري و نامه‌هاي خارجي زياد بود كه توشيح فرمودند. از جواب ملك خالد (پادشاه عربستان سعودي) نه‌تنها خوششان نيامد، بلكه عصباني شدند. فرمودند نامه مشترك رئيس‌جمهور ونزوئلا و مرا به ملك‌خالد، فوري براي عموم سران اوپك بفرستيد تا خيال نكنند ما يواشكي، از زير با ملك خالد و رئيس‌جمهور ونزوئلا، ساخت و پاختي كرده بوديم ... مرتيكه (ملك خالد) مثل اينكه به نوه كورش نصيحت مي‌كند! من و رئيس‌جمهور ونزوئلا خواسته‌ايم تا اول ژانويه نرخ‌ها ترقي نكند، او مي‌گويد سال آينده هم بايد [قيمت نفت] بي‌تغيير بشود...

يادآوري شبي كه ديوار برلين فروريخت. نور باران و شادي و رقص جوانان، همواره يك اميد در دل انسان ايجاد مي‌كند اميد اينكه انحصار قابل شكستن است. وقتي ديوار برلين فروريخت من در زندان بودم. نكته جالب اين بود كه زنداني‌هاي ماركسيست زيادي كه آن زمان در زندان بودند، برخي خوشحال و برخي ناراحت شدند. آنهايي كه ناراحت شدند، هنوز گرايش به كمونيست موجود، اعتقاد آنان بود و آنهايي كه خوشحال شدند مي‌گفتند كه شوروي يا آنچه آنها سوسيال امپرياليزم مي‌ناميدند از اصول اوليه ماركسيست عدول كرده است....

افزايش انتظارات در گفت و گو با محسن ميلاني

تئوري انتظارات فزاينده براي اولين بار توسط جيمز ديويس ارايه شد. از نظر او رشد اقتصادي مطالبات جامعه را بالا مي‌برد و وقتي  رشد اقتصادي كاهش يابد اين مطالبات نه تنها كاهش نيافته بلكه افزايش خواهد يافت و اين مساله زمينه‌هاي تغييرات سياسي را ايجاد خواهد كرد. در بررسي تاثير اين تئوري در سقوط رژيم پهلوي با دكتر محسن ميلاني به گفت و گو پرداختيم كه ....

محمد طاهری - قرار گفت‌وگو با سرپرست وزارت امور اقتصادي و جدي‌ترين گزينه رئيس‌جمهور براي فرماندهي اقتصاد ساعت 23 گذاشته مي‌شود، زماني كه به‌جز او و محافظانش هيچ‌كس در ساختمان قديمي وزارت اموراقتصادي نيست.آن چه گفت‌وگو با دكتر حسين صمصامي را جذاب مي‌كند، صراحت بي‌نظير او در بيان ديدگاه‌هايش است كه شايد به دليل سابقه او در تحليل‌گري مطبوعات است.حسين صمصامي كه دانش آموخته خالص مكتب دانشكده اقتصاد دانشگاه شهيد بهشتي است از ساعت 15: 23 تا يك ساعت پس از نيمه شب، فراز و نشيب‌هاي اقتصاد ايران از سال‌هاي تعديل، تثبيت و اصلاحات را روايت‌گري مي‌كند تا در پايان گفت‌وگو اين نكته را تاييد كند كه در تمام سال‌هاي گذشته نهادگرا بوده و از اين دريچه به نقد جدي سياست‌هاي اقتصادي دو دولت سازندگي و اصلاحات پرداخته است.دومين وزير احتمالي امور اقتصادي و دارايي دولت نهم كه پس از خداحافظي پرسروصداي دكتر داوود دانش جعفري، رسما سكان فرماندهي اقتصادي ايران را در دست گرفت، همچون رئيس دولت نهم سياست انتقاد از خود را در پيش مي‌گيرد و هدايت‌گري و مديريت سه سال گذشته سازمان‌هاي امور مالياتي، گمرك و سيستم بانكي را به چالش مي‌‌كشد. بدين جهت بايد او را همراه و همگام با محمود احمدي‌نژاد دانست كه اعتقاد جدي به لزوم تحول در مثلث ماليات، گمرك و بانك‌ها دارد.اين گفت‌وگو بر اساس آنچه سرپرست وزارت امور اقتصادي با صراحت بيان مي‌كند، حاوي نكات ريز و درشتي از برنامه‌هاي آينده دولت نهم براي ايجاد تحول اقتصادي است كه دكتر صمصامي بيان مي‌كند.اگر در سال‌هاي دور، خواننده نشرياتي همچون روزنامه سلام يا مجله بيان بوده‌ايد، بايد با نام مستعار «ح- اقتصادي» آشنا باشيد كه در دولت سازندگي، سياست تعديل را به چالش مي‌كشيد و در دولت اصلاحات از ناهماهنگي ميان سياست‌گذاران اقتصادي سخن مي‌گفت.«ح- اقتصادي» كسي نيست جز حسين صمصامي مرد 41 ساله‌اي كه زاده نجف اشرف است و محمود احمدي‌نژاد قصد دارد در يك سال و نيم آينده او را بر كرسي مهم‌ترين وزارتخانه اقتصادي‌اش بنشاند.آيا حسين صمصامي اقتصاددان نهادگرايي كه به شدت طرفدار برقراري سازوكارهاي اقتصاد اسلامي در ايران است، از مهم‌ترين آزمون سياسي – اقتصادي زندگي‌اش، راي اعتماد خواهد گرفت. بايد ايستاد و چالش او و رئيس دولت را با نمايندگان مجلس هشتم نظاره كرد.