وسترن دوباره زنده مي‌شود- 1

قطار سه و ده دقيقه به يوما؛ پنجاه‌سال بعد از فيلم‌ اول

وقتي از «وسترن» حرف مي‌زنيم، داريم از ‌نوعي تلقي در سينما مي‌گوييم که همه کيفيت‌هاي انساني و ويژگي‌هاي اساسي سينما را دارد و طبيعي‌ست که وقتي پاي اين کيفيت‌ها پيش مي‌آيد، داريم درباره مهم‌ترين چيزهايي حرف مي‌زنيم که در اين سينما، به‌ساده‌ترين شکل ممکن نمايش داده مي‌شوند. در بين همه انواع سينما، وسترن- عملا- يک‌چيز ديگر است و معناي درست اين حرف را نمي‌شود به اين سادگي‌ها توضيح داد. سينمايي از اين دست، يک‌جور خاطره است از سال‌هاي دوري که حالا به رنگ قهوه‌اي دل‌چسبي [چيزي شبيه سپيا] درآمده‌اند و....

پخش سريال اغما در ماه رمضان امسال و درونمايه آن كه اختصاص به موضوع شيطان داشت بار ديگر بحث‌هاي ماورايي و چگونگي انعكاس آن در مديوم تلويزيون (يا سينما) را پيش كشيد و فقر شديد اينگونه مضامين را در ساحت هنرهاي تصويري مدرن ما به ياد آورد. از همين عنصر شيطان مثال مي‌آوريم كه سابقه‌اش در سينما و تلويزيون ما نهايتا به يكي دو فيلم (مثل ايوب پيامبر و ابراهيم خليل‌الله) و يكي دو سريال (مثل او يك فرشته بود و همين اغما) محدود مي‌شود....

خطا كردن در طرح اين مقوله‌ها نابخشودني است - نيما حسني‌نسب

به نظر شما چرا سينما و تلويزيون ايران، تا قبل از سريال‌هاي «او يك فرشته بود» و «اغما»، سراغ اين مقوله نرفته بود؟ با توجه به اين‌كه هم موضوع جذابي است و هم نكات مذهبي زيادي را مي‌شود با اين داستان‌ها در سطح جامعه طرح و ترويج كرد.

فكر كنم علت اصلي، يك جور عدم توافق يا اجماع بين علماي ما در مورد تفسير و تحليل شيطان است. ما حتي يك اجماع قطعي و مكتوب در اين موضوع نداريم كه بشود به آن استناد كرد و براي نوشتن فيلمنامه به كارش گرفت. در عين حال كه چنين اجماعي نيست، به‌شدت هم روي طرح اين موضوع‌ها حساسيت هست كه البته طبيعي است. بنابراين فيلمسازها نمي‌دانند بايد به چه متن و قولي اتكا كنند و اگر هم خودشان اجتهاد كنند، احتمالا با انتقادهاي طبيعي علما و حوزه مواجه مي‌شوند و به همين دلايل طرح چنين مقولاتي در سينما و تلويزيون ايران معطل مانده بود. هميشه در مصاحبه‌هاي ديگر هم گفته‌ام كه براي جمهوري اسلامي - به ...

محسن مخملباف؛ تراژدي داستان‌نويس بودن

 هر كس تنها تصميم به مرگ مي‌گيرد. بعد براي توفيق در آن بايد انجامش را به عهده ديگري بگذارد؛ به عهده يك شيء، به عهده يك شيشه قرص، به عهده يك طناب كه اگر هم خواست، پشيمان نشود كه اگر هم نتوانست، او بتواند.

تكه‌اي از داستان جراحي روح – محسن مخملباف 

قصه مخملباف داستان‌نويس قصه ذهن كم‌بضاعتي ا‌ست كه به دنبال راه‌هاي آسان و باورهاي ترك‌خورده‌اي مي‌گردد كه قرار است در برابر ذهن نويسنده‌شان تجزيه و تحليل شوند. كم‌بضاعتي در اين نظر اشاره‌اي‌ است به ميزان تسلط مخملباف بر چگونگي اجراي عناصر داستاني و روايت سالم آنها. حال مضمون هر چه مي‌خواهد ...

ما، هنرمندان مسلمان، شاگردان بهشتي و مطهري و شريعتي و رجايي هستيم و عاقبت آنها را داريم. ما، عاشق شهادتيم و من اگر شهيد نروم، خسران عمر كرده‌ام. چه فرقي مي‌كند كه به تفنگ‌چپي‌ها و منافقين ترور شوم، يا به خمپاره بعث، يا به تيغ تهمت زراندوزان...

م. مخملباف در گفت‌وگو با هفته‌نامه سروش

«محسن مخملباف»، زودتر از باقي هم‌نسل‌هايش سينما را شروع كرد و بيشتر از آنها فيلم ساخت و فيلم به فيلم نظرش را عوض كرد و البته، بيشتر از همه درباره خودش و فيلم‌هايش حرف زد. وقتي فيلم مي‌ساخت، چشم‌به‌راه مصاحبه‌گراني ...

به عنوان آغاز مبحث؛ شما به سينما به عنوان يك پديده فرهنگي اعتقاد داريد؟!

سوال‌تان خيلي كلي است اما اگر مقصودتان نظر من است، بله سينما به لحاظ فرهنگي يك دايره بسيار وسيع، برجسته و گسترده است.

و اين پديده مي‌تواند بار مثبت، منفي يا خنثي داشته باشد.

مسلما هر پديده‌اي همين‌طور است.

با اين پيش زمينه، وقتي به سينماي شما نگاه مي‌كنيم منتقدان، آن را پيش‌قراول فيلمفارسي در ايران (حداقل بعد از انقلاب) مي‌دانند.

من خوشحال مي‌شوم در همه زمينه‌ها آنقدر آزادي وجود داشته باشد كه هر كسي بتواند حرفش را بزند حتي اين آقايان، كه گمان نمي‌كنم تعدادشان چند نفري بيش باشد. ولي من سوالي از آنها دارم و آن اينكه منظورشان از فيلمفارسي چيست؟ ......

سرانجام «سنتوري» آخرين ساخته داريوش مهرجويي با تمام اصلاحات و تغييراتي كه به آن دچار شد، بدون اينكه اكران عمومي را تجربه كند به بايگاني وزارت ارشاد رفت تا شايد روزي با نظر موافق مسوول يا مسوولاني كه اكران در شرايط حاضر را به نفع او نمي‌ديدند، رنگ پرده نقره‌اي سينما را به خود ببيند.

گويا مهرجويي از همان ابتدا پيش‌بيني چنين روزي را مي‌كرد كه مي‌خواست فيلمش را هرچه زودتر و بدون اينكه با چنين روزهايي تلاقي كند به اكران درآورد....

گفت و گو با محمد حسین لطیفی کارگردان فیلم روز سوم

 همان ابتدا كه خبرهايي مربوط به كليد خوردن «روز سوم» در آبادان منتشر شد، حدس و گمان‌هايي مبني بر اينكه اين فيلم يكي از فيلم‌هاي برگزيده جشنواره بيست و‌پنجم فجر است به گوش رسيد. فيلم به سرعت براي حضور در جشنواره آماده و از اواسط برگزاري به جدول فيلم‌هاي جشنواره اضافه شد. «روز سوم» حواشي كمتري نسبت به «اخراجي‌ها» داشت و توانست چهارسيمرغ جشنواره فجر را از آن خود كند اما برگزيده شدن اين فيلم در محاق جنجال‌هاي افتتاحيه جشنواره قرارگرفت و هديه كردن ....

«روز سوم» فيلم خوبي‌ است يا نه؟ ما اينجا و حالا در مقام پاسخ گفتن به اين پرسش نيستيم كه با چيز ديگري سروكار داريم. اينكه فيلم «روز سوم» فيلم ويژ‌ه‌اي‌‌ است. خود سازندگان‌اش هم روي اين مانور مي‌دهند كه چطور در كمترين زمان و بدون داشتن فيلمنامه و باقي چيزهاي لازم مثل پيش‌توليد درست و درمان، رفته‌اند در دل قضيه و فيلم را ساخته‌اند و سريع به جشنواره رسانده‌اند تا جايزه‌ها را ببرند. فيلم ساختن در شرايط سخت. اين مهم‌ترين ويژگي فيلم «روز سوم» است، چيزي كه شايد باعث شد داوران جشنواره، «پاره‌اي از شلختگي‌ها» را نديده بگيرند و جايزه بهترين كارگرداني را بدهند به محمدحسين لطيفي.....

در مواجهه با فيلمي مثل روز سوم، حسي متناقض شكل مي‌گيرد. در يك سوي ماجرا انبوهي از ايرادهاي فيلمنامه‌اي و اجرايي به چشم مي‌‌خورد و در سوي ديگرش، موقعيتي بسيار  دوست‌داشتني ايجاد مي‌شود كه نظيرش را در سينماي جنگي‌مان كم ديده‌ايم. اين است كه با پايان يافتن فيلم بلاتكليفيم. هم دوستش داريم و هم نه....