در حاشيه تغيير استانداران و برخي معاونت‌ها در وزارت كشور

وزارت كشور هنوز بدون وزير است و اين در حالي است كه مجلس خواستار آن شده، محمود احمدي‌نژاد هرچه زودتر وزير پيشنهادي خود را براي مهمترين وزارتخانه سياسي ايران اعلام كند. گرچه سخنگوي دولت ايران، غلامحسين الهام، در جواب اين درخواست گفته است كه ما در موعد قانوني خود اين كار را انجام مي‌دهيم. با اين وضعيت وزارت كشور در حالي روزهاي بي‌وزير را سپري مي‌كند كه سيدمهدي هاشمي در حال تغييرات مديريتي در وزارتخانه و تغيير برخي استانداران است....

در حاشيه انتشار جلد ششم یادداشت‌های امیر اسدالله علم

کمیاب نعمتی است یادداشت‌هایی که از اندرونی شاه به در آمده و در پس بی‌خبری‌ها و خاموشی‌های خبرداران، خبرسازانی خبرنویس شوند از رویدادهای پستوهای کاخ پهلوی که گرچه توهم داشت نقطه پرگار عالم است، اما چه کم مایه بود خبری از عالمی‌که در چهارگوشه‌اش نسیم تغییر وزیده بود و از ملک خود نیز خبری نداشت که نسیم‌ها روزی توفان می‌شوند و "انقلاب شاه و مردم"جایش را به "انقلاب مردم بر شاه"می‌دهد؛ یادداشت‌هایی از امیر اسدالله علم با ویراستاری علینقی عالیخانی در 6 جلد که توسط انتشارات Ibex  در آمریکا منتشر و در ایران هم انتشارات مازیار و معین آن را روزانه بازار کردند که آخرین جلد آن روایت سال‌های 55 و 56 است...

بالا رفتن قيمت نفت در ايران و انتظارات فزاينده در ميان طبقه متوسط از يك سو و روي كار آمدن جيمي كارتر دموكرات در آمريكا از سوي ديگر، راه گسترش و جدي شدن مطالبه «دموكراسي و حقوق بشر» را در ايران هموار كردند. طعم تلخ اين شعارها و مطالبات كه به دهان پادشاه توسعه‌گرا اما ديكتاتور ايران نشست، ناراحتي و تندمزاجي او آشكار بود  و قابل كتمان نبود. شاه به دنبال اصلاح امور از بالا و به صورت قطره‌چكاني بود و با اين حال اين اصلاحات نيمه‌كاره فايده‌اي نداشت و حلال مشكل نبود. همچنان كه يك بار وقتي وزير دربار، اسدالله علم متن مقاله ...

كاخ نياوران، ساختمان صاحب‌قرانيه، چهارشنبه بيست و هشتم ارديبهشت سال 1356: «صبح شرفياب شدم. كارهاي جاري و نامه‌هاي خارجي زياد بود كه توشيح فرمودند. از جواب ملك خالد (پادشاه عربستان سعودي) نه‌تنها خوششان نيامد، بلكه عصباني شدند. فرمودند نامه مشترك رئيس‌جمهور ونزوئلا و مرا به ملك‌خالد، فوري براي عموم سران اوپك بفرستيد تا خيال نكنند ما يواشكي، از زير با ملك خالد و رئيس‌جمهور ونزوئلا، ساخت و پاختي كرده بوديم ... مرتيكه (ملك خالد) مثل اينكه به نوه كورش نصيحت مي‌كند! من و رئيس‌جمهور ونزوئلا خواسته‌ايم تا اول ژانويه نرخ‌ها ترقي نكند، او مي‌گويد سال آينده هم بايد [قيمت نفت] بي‌تغيير بشود...

افزايش انتظارات در گفت و گو با محسن ميلاني

تئوري انتظارات فزاينده براي اولين بار توسط جيمز ديويس ارايه شد. از نظر او رشد اقتصادي مطالبات جامعه را بالا مي‌برد و وقتي  رشد اقتصادي كاهش يابد اين مطالبات نه تنها كاهش نيافته بلكه افزايش خواهد يافت و اين مساله زمينه‌هاي تغييرات سياسي را ايجاد خواهد كرد. در بررسي تاثير اين تئوري در سقوط رژيم پهلوي با دكتر محسن ميلاني به گفت و گو پرداختيم كه ....

27 سال پس از شورش منافقين در 30 خرداد 1360 آنان هنوز در سرگشتگي به سر مي برند و همچنان حتي پس از سقوط صدام حسين ذيل  دولت هاي بيگانه عليه جمهوري اسلامي ايران فعاليت مي كنندو در توهم به سر مي برند. در آخرين اقدام دولت انگليس در مصوبه اي بر خلاف قواعد حقوقي و سوابق تاريخي اين سازمان را از فهرست گروه هاي تروريستي خارج كرده است.

پرونده اي كه مي خوانيد به اين بهانه ، تاريخچه تبديل سازمان مجاهدين خلق از گروهي معتقد به مبارزه مسلحانه عليه رژيم پهلوي به سازماني تروريستي را بررسي مي كند.

گفت‌وگو با فرزند آیت الله بهشتی - دكتر عليرضا 

دکتر علیرضا بهشتی فرزند کوچک آیت الله اکنون استاد دانشگاه تربیت مدرس است . او بسیار آرام و با احتیاط سخن می گوید و اگرچه مشی اصلاح طلبانه خود را در روایت اندیشه پدر پنهان نمی کند اما آنچنان سخن نمی گوید که کسی را آزردگی حاصل آید. 

«آقاي مهندس بازرگان از دوستان خيلي قديمي من هستند ولي خط فكري‌شان را در مورد سياست انقلابي ايران از اول هم خطي كه با ما بخواند نمي‌يافتم و ما از همان اول حس مي‌كرديم كه نقطه‌نظرهامان مختلف است. منتها با توجه به اينكه اينها، ياران و دوستان انقلاب بوده‌اند ما ترجيح مي‌داديم كه با وجود اين اختلاف‌نظرها،‌ همكاري داشته باشيم. ولي نقطه‌نظرشان را در جهت اين انقلاب از پيش نمي‌يافتم  و .....

عباس عبدي و سعيد حجاريان را در دفتر شهروند پذيرا شديم. پيش از ظهر يك روز بهاري  آن دو را دعوت كرديم و وظيفه خويش را بر دوش عبدي گذاشتيم تا او مصاحبه كننده باشد و حجاريان مصاحبه شونده. مانيز در كنار ، شنونده اين گفت و گو باشيم. موضوع را ما انتخاب كرديم : چه بايد كرد؟

در سالگرد درگذشت دکتر علی شریعتی به سراغ عبدالکریم سروش رفتیم تا پس از مدتها باری دیگر باب گفت و گو میان او و شریعتی را بگشاییم. سروش از قرار دیدار خود با علی شریعتی می گوید که با مرگ او همراه شد و سپس ماجراهای ناگفته ای را بازگو می کند که در آن روزها در حین برگزاری مراسم درگذشت او اتفاق افتاد.

گفت‌وگو با علي هاشمي

پاي علي هاشمي رفسنجاني برادر زاده اكبرهاشمي رفسنجاني آنچنان كه خود مي گويد بسيار اتفاقي به ماجراي مك فارلين گشوده شد و بدين ترتيب نام او از جمله نام هاي سرشناسي است كه در گزارش امنيتي تاور آمده است. علي هاشمي در اين هنگام ۲۵ سال سن بيشتر نداشت. 

در گزارش تاور كه در آمريكا پس از ماجراي مك فارلين و درباره آن منتشر شد، نامي هم از شما آمده است كه در برخي گفت‌وگوها و مذاكرات با آمريكايي‌ها حضور داشته‌ايد. مي‌خواستم ماجرا را از زبان خودتان بشنوم. نحوه ورودتان به اين داستان چگونه بود؟

در آن زمان من 24 يا 25 سال بيشتر نداشتم و صرفا يك دانشجو بودم و هيچ مسووليت دولتي هم نداشتم. من بعد از ماجراي آمدن مك فارلين به ايران وارد اين داستان شدم و ماجرا را توضيح مي‌دهم. اما ابتدا لازم است كه شرايط آن زمان را تحليل كنيد و در نظر بگيريد تا درك درستي از آن اتفاقات داشته باشيد. در آن زمان در لبنان با شكل‌گيري حزب‌الله و تاثيرگذاري بالاي آن و رخ دادن حوادثي همچون ماجراي گروگانگيري، آمريكايي‌ها خود را محتاج مذاكره با ايران مي‌ديدند. علاوه بر آن ايران در حال پيش‌روي در جنگ با عراق بود و از آن طرف عراق هم متحد شوروي در جنگ دو ابرقدرت جهاني محسوب مي‌شد و جالب است كه به همين دليل در آن زمان حتي برخي ايران را متحد غرب در منطقه مي‌دانستند. بنابراين مجموع شرايط

چهار «چرا» و چهار «اگر» در تاريخ معاصر ايران

 «من فرياد مي‌زدم و مي‌لرزيدم، آقا سعي مي‌كرد دستم را بگيرد. دستم را در دست خود نگاه مي‌دارد و مي‌گويد: برو... مردم منتظرت هستند. من ترا مي‌شناسم. الان مي‌روي و مي‌گويي، من اين حرف‌ها را به آقا زده‌ام... آقا مي‌گويد: تو فرزند من هستي. من گفتم شما كه يك دفعه گفتيد من با كسي نزديكي و قوم و خويشي ندارم. اگر شما اين حرف‌ها را بزنيد يا نزنيد من شما را مثل پدر خود مي‌دانم. شما مانند پدر مرحوم من... هستيد. هر وقت از او طلب پول براي خريد لباس مي‌كردم مي‌گفت اگر لباس نو بخري مي‌روي پز مي‌دهي. آقا گفت: اِ، خوب كاري مي‌كرد. اين كارها را كرد كه تو اين قدر خوب درآمدي. من گفتم: خوب درآمدم كه اين رفتار را با من مي‌كنيد؟! تا حالا يك كلمه تشويق، شما گفته‌ايد؟»

باور نمي‌كنيد؛ اما اين  گفت‌وگوي ميان اولين رهبر و اولين رئيس‌جمهوري اسلامي ايران است. گفت‌وگوي ميان امام خميني و ابوالحسن بني‌صدر كه عزل شد و به تدريج به يكي از مخالفان جمهوري اسلامي تبديل شد.

سيدحسين خميني خاطره‌هاي ناگفته بسيار دارد

از ميان نوادگان امام خميني نام سيدحسين خميني در آغازين ساليان استقرار جمهوري اسلامي بيش از ديگر زادگان امام به گوش مي‌رسيد. شايد از آن رو كه در ميان اين نوادگان و زادگان او اولين نوه به بلوغ رسيده رهبر انقلاب اسلامي در اوج پيروزي اين انقلاب بود كه يادگار و يادآور مرحوم آيت‌الله سيدمصطفي خميني شهيد خانواده خميني‌ها بود كه در سال 1356 وفات كرد و اربعين شهادتش زنجيره‌اي از اربعين‌هاي متوالي را رقم زد كه پايان آنها پايان عمر رژيم سلطنتي بود. آيت‌الله شهيد سيدمصطفي خميني كه اميد امام براي تداوم راهش بود از خود دو فرزند بر جاي نهاد. دو فرزندي كه همزمان نوادگان دو خانواده بزرگ حائري‌ها و خميني‌ها در قم بودند. مادرشان فرزند آيت‌الله شيخ مرتضي حائري...

روز پنجشنبه 23 خردادماه 1387 در حرم حضرت معصومه در شهر قم نمايندگان دو طيف از فقها و مراجع تقليد شيعه با هم پيوند زندگي مي‌بندند. سيدعلي خميني آخرين فرزند سيداحمد خميني و نوه امام خميني با دختر حجت‌الاسلام والمسلمين شهرستاني كه نوه آيت‌الله سيدعلي سيستاني هم هست ازدواج مي‌كنند تا بدين ترتيب سه فرزند سيداحمد خميني هر يك با فرزندان يكي از علما و خانواده‌هاي بزرگ شيعه ازدواج كرده باشند: سيدحسن خميني داماد خانواده بجنوردي‌ها، سيدياسر خميني داماد خانواده صدرها و سيدعلي خميني داماد خانواده سيستاني‌ها. عقد اين دو جوان البته پيشاپيش توسط آيت‌الله سيستاني در نجف اشرف و در حرم امام علي(ع) به نيابت از طرفين خوانده شده است اما عقد رسمي پس از پايان ايام رحلت امام خميني خوانده خواهد شد....

خاطرات منتشر نشده همسر امام خميني- اختصاصي شهروند امروز

«تصدقت شوم؛ الهي قربانت بروم، در اين مدت كه مبتلاي به جدايي از آن نور چشم عزيز و قوت قلبم گرديدم متذكر شما هستم و صورت زيبايت در آينه قلبم منقوش است. عزيزم، اميدوارم خداوند شما را به سلامت و خوشي در پناه خودش حفظ كند. [حال] من با هر شدتي باشد مي‌گذرد ولي به حمدالله تاكنون هرچه پيش آمد خوش بوده و الان در شهر زيباي بيروت هستم. حقيقتا جاي شما خالي است. فقط براي تماشاي شهر و دريا خيلي منظره خوش دارد. صد حيف كه محبوب عزيزم همراهم نيست كه اين منظره عالي به دل بچسبد... ايام عمر و عزت مستدام. تصدقت. قربانت؛ روح‌الله.»

گفت‌وگو با محمدرضا عارف اولین کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری 

محمدرضا عارف، در دولت سيدمحمد خاتمي، معاونت  اول او را برعهده داشت. چهره‌اي آرام و متين را از خود به نمايش مي‌گذاشت و در  عموم جنجال‌ها، اتفاقات ‌و حواشي‌ كه بر سر اصلاح‌طلبان هموار مي‌شد، سكوت مي‌كرد. مي‌گويد كه در آن زمان كارهاي ديگري انجام مي‌داد كه لازم بوده و  وقتي رئيس‌جمهوري اعتراض مي‌كرد، ديگر نيازي به اعتراض كلامي او نبود. به هر حال عارف چه بخواهد و چه نه، به دولت سيدمحمدخاتمي و شخص او گره خورده است. مي‌گويد .من را با خاتمي مقايسه نكنيد و زبانم را نبنديد. اما مقايسه مي‌شود. مي‌گويد برخلاف مهندس ميرحسين موسوي كه در انتخابات رياست جمهوري سال 80 براي حضور خود سه شرط گذاشت،‌خود هيچ شرطي ندارد. البته دو شرط ضمني را قيد مي‌كند. اول آن كه خاتمي شركت نكند و دوم اين كه اگر احساس كند رهبري مخالف حضور وي در انتخابات است،‌از آمدن سرباز مي‌زند.

خلاصه گفت و گو مهمترين اثري كه صدور يك قطعنامه بر دنيا مي‌گذارد، اثر رواني است    اگر مي‌خواهيم با دنيا تعامل داشته باشيم و كار كنيم، بايد بدانيم كه از اين قطعنامه‌ها، دشمن به عنوان ابزار كار عليه ما استفاده مي‌كند   با دنيا كه نمي‌توان با سخنراني كار كرد. با شعار هم نمي‌توان كار كرد. دنيا سازوكار خودش را دارد   راه‌حل وجود دارد. ما بايد كاري بكنيم تا قطعنامه‌اي صادر نشود. حتي در يك زمان‌بندي مي‌‌توانيم كاري كنيم كه از شوراي امنيت خارج شويم    زمين هسته اي ما ، زمين لم‌يزرع بود. از روز اول كه اين زمين را مي‌كنديم و خاك آن را عوض مي‌كرديم، بالا سرش بوديم.  من آن زمان مي‌گفتم كه نبايد بگذاريم پرونده به شوراي امنيت برود، به همين دليل بود. اما در داخل برخي به ما مي‌گفتند كه شما از بلوف مي‌ترسيد    اتفاقا گزارش البرادعي از لحاظ بعد نظامي، از تمام گزارش‌هاي قبلي بدتر است. رنگ نظامي را پررنگ كرده‌اند   اميد بيشترم اين است كه مجلس هشتم، قوي‌تر از مجلس هفتم باشد و در بعد نظارتي مانند دو سال آخر مجلس هفتم نباشد   بايد فضاي كشور را از فضاي احساسي از يك سمت و از فضاي افراطي از سمت ديگر خارج كنيم     من پرونده آقاي موسويان در افكار عمومي و وجدان عمومي بسته شده است. بقيه مسايل ديگر مهم نيست    تجربه اشخاص مال خودشان نيست. اين سرمايه ملي است. برخي فكر مي‌كنند كه فقط نفت سرمايه ملي   آقاي لاريجاني روزي كه اين سمت را ترك كردند، با روزي كه اين سمت را پذيرفته بودند، تجربه و پختگي‌شان خيلي متفاوت بود. رفتند در ميدان عمل. آدمي كه بيرون از گود است، تصوراتي دارد. حرف‌هايي مي‌زند اما وقتي به داخل گود آمد، مشكلات را لمس مي‌كند   بايد در يك روندي اين تهديد را مرتب كاهش بدهيم و آن را به يك تنش معمولي تبديل كنيم   بايد مكانيسم‌هاي مختلفي را پيدا كنيم. اينكه نمي‌شود ما به خاطر پرونده هسته‌اي تا 20 سال ديگر همه‌اش جنگ و دعوا كنيم. نه براي ما مفيد است نه براي آنها   آخر اين مختومه شدن پرونده هسته اي كه دست ما نيست كه بگوييم مختومه شد يا نشده است. متاسفانه دست ديگران است

عبدالله نوري خاطره مي گويد

عبدالله نوري سالهاست كه سكوت كرده است و اين گپ‌وگفت هم به معناي گفت‌وگو و شكست سكوت او نيست. آنچه مي‌خوانيد مروري است بر خاطرات مردي كه عمرش را در مبارزه در راه انقلاب اسلامي و مديريت در جمهوري اسلامي گذرانده و اكنون كنج خانه نشسته است پيش از آنكه بازنشسته شود.خاطرات عبدالله نوري گنجينه گرانبهايي است كه او با فروتني در اختيار شهروند امروز قرار داده است؛ فروتني‌اي كه از لحن و كلام ‌آرام و شمرده‌اش نيز پيداست. با لهجه غليظ اصفهاني و به آرامي به پرسش‌هاي ما پاسخ مي‌دهد و تا نپرسيم نمي‌توانيم او را به حرف آوريم به جز يك جا كه داستان اولين روزهاي مديريت خود در سازمان صداوسيما را روايت مي‌كند

سيدحسن خميني اگر روحاني نبود قطعا روزنامه‌نگار مي‌شد؛ اين فقط يك حدس نيست. خودش در حاشيه مصاحبه با شهروندامروز مي‌گويد و اصولا بخش عمده‌اي از حاشيه گفت‌وگوي شهروندامروز با حاج سيدحسن‌آقا به موضوعات ژورناليستي مي‌گذرد؛ اينكه چرا كاغذ مجله را عوض كرديد؟ چرا سردبير سرمقاله نمي‌نويسد؟ خودتان مي‌رسيد اين همه صفحه را بخوانيد؟ حتي استنادات حاج حسن هم به مطبوعات است: از ستون طنز صفحه آخر روزنامه اعتمادملي تا مقاله جدي يكي از اصلاح‌طلبان در روزنامه هم‌ميهن... در مجموع سيدحسن خميني تنها اهل فقه و اصول و سياست و شريعت نيست اهل تاريخ و كلام و رسانه و فلسفه هم هست. ...

محمدباقر خرمشاد، معاون وزير علوم را شايد يكي از بهترين انتخاب‌هاي آقاي وزير بتوان دانست؛ چه‌آنكه او به خوبي مي‌تواند سياست‌هاي انقباضي اين وزارتخانه را توجيه‌گر باشد و براي چنين اقدامي از صلاحيت كامل نيز برخوردار است. گفت‌وگو با او صبح يك روز پائيزي در دفتر كارش در وزارت علوم انجام شد و  از همان ابتدا آنقدر چالشي بود كه او بگويد: «مصاحبه را به يك تريبون آزاد تبديل كرده‌ايد. اشكالي ندارد. اين هم روشي است ديگر.» از عدم اعطاي مجوز به نشست‌هاي تشكيلاتي دانشجويان انجمني مي‌پرسم و او تندروي را علت اين وضعيت مي‌داند. خرمشاد دانشجويان را دعوت به برگزاري سمينار و مناظره و سخنراني مي‌كند و وقتي به او مي‌گويم كه سخنرانان اين نشست‌ها ...

جريان دانشجويي، تحول‌خواهي و تاملي در بايدها و نبايدها

«واي به حال كسي كه بسيج را با پيروزي اشتباه كند؛ واي به حال كسي كه به مجرد بسيج، خود را در آغوش پيروزي ببيند. [اما گويي] قاعده اين است كه پس از سرمستي روزهاي نخست كه خود غالبا نتايج مطلوب را ضايع مي‌كند، حالت خماري و پشيماني دست مي‌دهد و حتي در قدم دوم ترديد و تزلزل عارض مي‌شود. [بدين‌ترتيب] امري كه در آغاز نويد زندگي و عظمت مي‌دهد، سرانجام به صورت حزن‌انگيز يا خنده‌آوري درمي‌آيد.»

«اسوالد اشپنگلر»

محمد قوچاني - رضاخجسته رحيمي : مصطفي معين ساعت7 صبح را براي گپ‌وگفت خود انتخاب كرد و  از همين روي گفت‌وگوي گرم ما در يك صبح سرد پاييزي انجام شد. از وزير اسبق علوم در خصوص آيين‌نامه تشكل‌هاي دانشجويي كه مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي در عصر اصلاحات بود پرسيديم تا او بگويد كه آيين‌نامه مصوب چه تفاوت‌هايي با آيين‌نامه پيشنهادي آنها داشته است.  او از اين ماجرا گفت و صحبت ما به داستان انقلاب فرهنگي و برخي نقل‌قول‌ها در خصوص عملكرد او در آن زمان نيز رسيد و پاسخ برخي گفته‌ها را داد و ديدگاه‌هاي خود در گذشته و  حال را توصيف و روايت كرد: «انقلاب فرهنگي به نتيجه مطلوب نرسيد. ايده‌ اسلامي كردن علوم و دانشگاه‌ها نتوانست عملياتي شود.»...

عملكرد كنفدراسيون جهاني و جنبش دانشجويي

 تقابل و گاهي تعامل ميان طرفداران مشي چريكي و مخالفان آن و تفسير گفته هاي لنين  و مائو  به مثابه آيه هاي زميني تمام تلاش گروهايي بود كه ميان ناسيوناليسم و انترناسيوناليسم مي غلتيدند.در اين باره و پيرامون  جنبش دانشجويي ايران و "كنفدراسيون جهاني" با حميد شوكت خالق اثر "كنفدراسيون جهاني" گفت و گو كرديم كه در پي مي آيد....

خاطرات منتشر نشده مهدي كروبي در گفت‌وگو با شهروند امروز

در اولين شبي كه باران پاييزي با  يك وقفه طولاني در تهران باريد، ما (محمد عطريانفر، محمد قوچاني و اكبر منتجبي) به منزل مهدي كروبي رفتيم تا هم با شيخ ديداري تازه كنيم و هم به بهانه نامه اخيري كه در اعتراض به تخريب حسينيه دراويش بروجردي به وزيران كشور و اطلاعات مصطفي پورمحمدي و محسني‌اژه‌اي نگاشته بود، گفت‌وگويي انجام دهيم.اگرچه شيخ مهدي كروبي مانند هميشه سرحال بود اما مرور خاطرات و برخي حوادث تلخ سال‌هاي گذشته آنچنان بود كه  يك ساعت و نيم پس از آغاز گفت‌وگو، ناگهان سخنش را قطع كرد و گفت: «خسته شدم». اين سخن البته پايان مصاحبه نبود اما تاكيدي بود كه زودتر به پايان سئوالات خود برسيم.او آنچنان از جزئيات سال‌هاي پيش سخن مي‌گفت كه گويي هفته پيش رخ  داده و اين خستگي ناشي از آن اتفاقات است. مصاحبه كه تمام شد و سالن بزرگ منزل او را ترك كرديم، باران نيز بند آمده بود ...

مهدي كروبي در اين سال‌ها سر راحت بر زمين نگذاشته است؛ اين را از سخنان و گفتارهاي گاه و بيگاه‌ او مي‌توان دريافت. ماجرا نيز گويي همه از درگذشت رهبر انقلاب آغاز شد و تنها ماندن چپ‌ها در حاكميت جمهوري اسلامي: «ما يك دوره سختي را بعد از امام گذرانديم... در مجلس سوم ما رئيس شديم. چه دنياي مصيبتي بود. اصلا مثل اينكه خدا بر ما مقدر كرده بود... سركوچه و خيابان ما را فحش مي‌دادند.» در مجلس سوم سختي‌ها از يك جنس بود و اما سختي‌ها در زمان تجديد مجدد خاطره و بازگشت دوباره مهدي كروبي به رياست مجلس در سال 1379، از جنس ديگر.....

 قلم صدرنشينان بارها خط دو حاشيه را پيموده؛ گاه خبطي را نكوهيده، گاه ربطي را ستوده است. يا خاتمي مي‌شود و سر نامه مي‌گشايد بر مخاطباني به وسعت يك ملت و «نامه‌اي براي فردا»را به ثبت مي‌رساند و يا احمدي‌نژاد مي‌شود و نامه مي‌نگارد براي اهل غير و نامه مي‌گيرد از سر خير. قلم حاشيه‌نشينان از كاشانه سرد مي‌آيد و از غاشيه درد مي‌گويد. يا عبدالكريم سروش مي‌شود كه دغدغه‌هاي روشنفكرانه‌اش را قلمي مي‌كند و شكوه مي‌گويد از آنچه بر وي و همگنانش مي‌رود و گاه ‌هاشمي رفسنجاني و آيت‌الله يزدي را به خطاب مي‌خواند...

امسال براي اولين بار از عملكرد نهادي قدرداني مي‌شود كه به علت تغيير ساختار، نقش آن در پي تغييرات در فرماندهي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي دستخوش تحول شده است. در هفته‌اي كه به نام بسيج ناميده شده و قرار است از عملكرد اين نهاد قدرداني شود، تشكيلات بسيج كاركرد سابق خود را از دست داده است. دهه اول مهرماه سال جاري،‌سرلشكر محمدعلي جعفري كه بتازگي سكان هدايت سپاه پاسداران را برعهده گرفته است، در مراسم توديع سردار حجازي فرمانده سابق نيروي مقاومت بسيج از تغييرات ساختاري سپاه سخن گفت....

داستان مردي كه زندان خانه دوم او بود و ايران خانه اولش

محمد مصدق گويي تقدير محتوم داريوش و پروانه فروهر را پيش‌بيني كرده بود؛ آنگاهي كه گفت: «آن دو، دروتخته‌اي هستند كه خوب به هم جوش خورده‌اند.» چه آنكه آن دو نه در زندگي كه در مرگ نيز همراه يكديگر بودند. داريوش فروهر 70 ساله بود كه زندگي را وداع گفت، در حالي كه پيش از مرگ به عنوان «رهبر حزب ملت ايران»، براي سال‌ها، حاشيه‌نشيني را تجربه مي‌كرد و پس از خروجش از كابينه مهدي بازرگان و رها كردن پست وزارت كار و وزارت مشاور، راهي به قدرت نيافته بود. او از پوزيسيون به اپوزيسيون قدرت، نقل مكان كرده بود و با اين حال، سابقه انقلابي‌اش آنچنان مورد توجه بود كه گهگاه مورد توجه و حمايت آيت‌الله خميني نيز ...

داريوش و پروانه فروهر در زندگي سياسي خود آنقدر فعال و پرجنب‌وجوش بودند كه خاطرات بسياري را از خود به جاي گذاشته باشند. از همراهي با مصدق و حضور در جبهه ملي تا زندان‌هاي پياپي و حل و فصل ماجراي كردستان در سال‌هاي پس از انقلاب و كانديداتوري در انتخابات رياست‌جمهوري. از اين‌روي بود كه پاي خاطرات برخي دوستان و نزديكان او نشستيم تا هر يك راوي بخشي از زندگي او باشند و فصلي از حيات او را روايت كنند...

ملي‌گرايي حتي در شكل بسيار معتدل و معقول آن، كه همانا اصالت دادن به منافع ملت – دولت است، در بنياد خودمرامي سكولار است و با فهم‌هاي ديني متعارف سازگار نمي‌افتد.برخي از متفكران مسلمان كه هم سر در سوداي دين داشته‌اند و هم دلبسته كشور خود بوده‌اند، براي نشان دادن سازگاري ملي‌گرايي و دين‌گرايي متعارف، از پيامبر اسلام نقل كرده‌اند كه «حب‌الوطن من الايمان».اگر انتساب اين روايت به پيامبر درست باشد، بايد اذعان كرد كه منظور آن حضرت از وطن قطعا نمي‌تواند با آنچه ما امروز با عناويني نظير كشور، مملكت، ميهن و ملت – دولت از آن ياد مي‌كنيم، يكسان باشد چرا كه در عصر پيامبر اسلام...

1. «كوروش» (در بابلي: ‹كو- رَ – آش›)، شاه جهان، شاه بزرگ، شاه توانمند، شاه «بـابِـل» ‹با- بي- ليم›، شاه «سـومـر» ‹شو- مـِ- ري› و «اَكَّـد» ‹اَ‌ك- كـَ- دي- اي›، …

2. ... همه جهان

(از اينجا تا پايان سطر نوزدهم، نه از زبان كوروش، بلكه به روايت ناظري ناشناخته كه مي‌تواند نظر اهالي و بزرگان بابل باشد، بازگو مي‌شود).

3. ... مرد ناشايستي به فرمانروايي كشورش رسيده بود.

4. او آيين‌هاي كهن را از ميان برد و چيزهاي ساختگي به جاي آن گذاشت.

5. معبدي بَدلي از نيايشگاه «اِسَـگيلَـه» ‹اِ- سَگ- ايلَـه› براي شهر «اور» ‹او- ريم› و ديگر شهرها ساخت.

(«اِسَـگيـلَـه/ اِزاگيلا» نام نيايشگاه ....

 «در ويرانه‌هاي تخت‌جمشيد ارواح ديگري به غير از ارواح داريوش و كوروش خانه دارند؛ در شهر بزرگ تشريفاتي هخامنشيان، روح محمدرضا شاه آخرين شاه پهلوي نيز پرسه مي‌زند... ]اما[ تصوير شاه بر سردري نقش نبست. زيرا تنها يكبار نمايندگان جهان به تخت‌جمشيد آمدند تا نسبت به شاه پهلوي اداي احترام كنند و از آن حادثه چيزي به يادگار نمانده است به جز چند رديف صندلي فلزي كه شبيه پلكان به هم وصل شده‌اند... در آنها چيزي از گذشته هست كه در بقيه تخت‌جمشيد نيست... تخت‌جمشيد باستاني به اين خاطر عظمت دارد كه بزرگي راستين را بازتاب مي‌دهد ]اما[‌آنچه بقاياي خرد شده آن روز در اكتبر 1971 (20 مهر 1350) نشان مي‌دهد، احياي مصنوعي ايران عهد هخامنشي ...

پس از درآمدن آخرين گروه آرياييان به فلات ايران در اواخر هزاره دوم يا اوايل هزاره اول پيش از ميلاد، شش طايفه بزرگ در مناطق مختلف اسكان يافتند، از جمله طايفه‌اي در ماد بزرگ (كردستان، كرمانشاهان، همدان و آذربايجان فعلي) ساكن شدند و طايفه‌اي ديگر در پارسه (پارس در استان فارس كنوني) ماندند و گروه ديگر در پارت (حوالي گرگان و دامغان فعلي) مقيم گشتند و هر كدام بعدها سلسله‌اي بزرگ از پادشاهي ايراني را پديد آوردند. پارسيان در افشان (يا انزان و به عيلامي آنچان) و پارس سلسله پادشاهي كوچكي را بنياد نهادند (انشان واقع در شرق شوش در خوزستان كنوني بوده است). كوروش از  همين دودمان برآمد.نياي اين خاندان هخامنش بود كه در حوالي 700 قبل از ميلاد فرمانروا بود و پس از او چيش پيش به امارت نشست و بعد از وي كوروش اول (سيروس) حاكم شد و آنگاه ...

كوروش هم اين سال‌هاي اخير خواب آسوده‌اي نداشته است؛ يك بار قرار چنين مي‌شود كه آرامگاهش آبياري شود و بار ديگر مورد عنايت مسوولان دولت‌ها قرار مي‌گيرد و بزرگداشت و يادبودي نصيبش مي‌شود. برخي او را عين جلال مي‌دانند و بعضي از اساس خيال. اين در واقع همان نزاع سنتي مليت و مذهب است، آنها كه تنها جانب مذهب...

قيصر را مصادره نكنيد

مرگ قيصر هر چند كه شگفت باشد از حيات او شگفت‌انگيزتر نبود و آنان كه از مرگ نابهنگام او شگفت‌زده شده‌اند، حيات شگفت‌انگيزتر او را از ياد برده‌اند و دريغ از شاعري، در جايي كه مرگ از زندگي سهل‌تر باشد.قيصر بالنده‌ترين شاعر نسل انقلاب اسلامي بود و اين صفت در اينجا تنها معنايي تاريخي دارد و نه اعتقادي؛ بدين معنا كه شاعري از نسل انقلاب اسلامي است كه به صورت حرفه‌اي از 22 بهمن 1357 بدين‌سو شعر گفته باشد و قيصر امين‌پور...

گفت‌وگو با محمدعلي سيدنژاد، عضو مخالف تسخير سفارت آمريكا در اولين شوراي مركزي دفتر تحكيم

رضا خجسته رحيمي : شما از اعضاي اولين دوره شوراي مركزي دفتر تحكيم بوديد. ابتدا مي‌خواهم از گرايشات اولين شوراي مركزي دفتر تحكيم بگوييد. آيا اختلافاتي هم ميان شما وجود داشت؟

بله اختلافات بود اما همه بر سر يك سري مباني وحدت داشتيم. همگي معتقد به امام و ولايت فقيه بوديم. اما داخل انجمن‌ها از گرايشات ماركسيستي تا گرايشات حجتيه‌اي وجود داشت. فضا، فضاي بازي بود. حتي حجاب، شرط عضويت خانم‌ها در انجمن نبود. انجمن‌ها يك فضاي متكثر داشتند. اما انجمن‌ها در دانشگاه‌هاي مختلف، ويژگي‌هاي متفاوتي داشتند. بچه‌هاي فني، جنبه سياسي قوي‌تري داشتند. ما در دانشگاه تربيت معلم، رويكرد فرهنگي ...

احمدي‌نژاد و انجمن علم و صنعت (66-1364) در گفت‌وگو با باقر علايي

اختلافات شما و گروه آقاي احمدي‌نژاد در انجمن علم و صنعت از كجا آغاز شد؟

اواخر سال 64 بود كه آنها انتخابات شوراي مركزي انجمن را مي‌خواستند برگزار كنند. ليستي را تقريبا به تعداد اعضاي شوراي مركزي معرفي و انتخابات را برگزار كردند. بعضي‌ها مثل ما تقاضاي كانديداتوري براي شوراي مركزي داشتند كه با مخالفت آنها مواجه شد. مي‌گفتند كه شما بايد مراحل لازم را طي كنيد و بعدها مي‌توانيد كانديدا شويد. ما ولي نمونه داشتيم كه فردي بعد از ما وارد دانشگاه شده و با اين همه توانسته است كانديدا شود. آنها انتخابات را هم در فضاي بسته‌اي برگزار مي‌كردند. 60 تا 70 نفر را دعوت مي‌كردند تا در انتخابات شركت كنند.

يعني همه اعضاي مجمع عمومي انجمن حق راي دادن نداشتند؟

نه، فقط مدعوين آنها مي‌توانستند در انتخابات شركت كنند. تشخيص مي‌دادند كه چه كساني كانديدا شوند و چه كساني مي‌توانند راي بدهند.

اين روال تا چه زماني ادامه يافت؟

جريان‌شناسي دانشجويان موافق و مخالف اشغال سفارت در گفت‌وگو با عباس عبدي

رضا خجسته رحيمي : در ماجراي تسخير سفارت دو جريان در انجمن‌هاي اسلامي با هم روبه‌رو شدند. يك جريان موافق تسخير بود و يك جريان با محوريت علم و صنعت و تربيت معلم، مخالف بود. آيا اين صف‌بندي، داخل انجمن دانشكده‌‌ها هم بود و شما در انجمن پلي‌تكنيك هم اين دو جريان را داشتيد؟

در پلي‌‌تكنيك انجمن اسلامي نداشتيم بلكه سازمان دانشجويان مسلمان داشتيم. بگذاريد اين نكته را بيشتر توضيح بدهم. دفتر تحكيم وحدت ابتدا نامش چنين بود: «دفتر تحكيم وحدت سازمان‌هاي دانشجويان مسلمان و انجمن‌‌هاي اسلامي دانشجويان». يعني دو تا عنوان وجود داشت. سازمان دانشجويان مسلمان در دانشگاه ...

انجمن اسلامي دانشگاه تهران در ميدان انقلاب ساختماني داشت كه ما برخي جلسات شوراي مركزي دفتر تحكيم را در آنجا برگزار مي‌كرديم و اتفاقا بحث تسخير سفارت آمريكا هم طي جلسه‌اي در همانجا مطرح شد. در آن جلسه استثنايي، ما بحث واكنش نسبت به سفر شاه به آمريكا را مطرح كرديم و گروگان گرفتن ديپلمات‌هاي آمريكايي به مدت 48 ساعت را به عنوان راهكاري اعتراضي مطرح كرديم....

چرا احمدي نژاد مخالف تسخير سفارت آمريكا بود؟ 

«وحدت» نه كليد ماجرا كه تازه اول كار و فروافتادن مشكل‌ها بود؛ آنگاهي كه مركزيت دفتر تازه تاسيس «تحكيم وحدت» در آبان 58 در ساختماني مقابل دانشگاه تهران گردهم آمدند و يك پيشنهاد اختلاف‌برانگيز، گره در كارها و كثرت در وحدت آنها انداخت. پنج دانشجوي مسلمان – محمود احمدي‌نژاد، محمدعلي سيدنژاد، ابراهيم اصغرزاده، محسن ميردامادي و منصور بيطرف – منتخب  دانشجويان انجمني در شوراي مركزي دفتر تحكيم بودند و در آغاز راه، كه آن جلسه سرنوشت‌ساز، ماه عسل‌شان را پايان داد و داستان جدايي را رقم ...

 گفت‌وگو با تقي رحماني

بچه‌هايي كه سفارت آمريكا را اشغال كردند، مدعي‌اند كه در جريان اشغال سفارت به دنبال ائتلاف ميان گروه‌هاي چپ بودند و در برابر آنها، دانشجوياني كه انقلاب فرهنگي را هدايت كردند، اين وحدت چپ را به تفرقه تبديل كردند. شما به عنوان فردي كه در آن زمان يك دانشجوي سياسي چپ اما خارج از جريان دفتر تحكيم بوديد، آيا چنين تحليلي را درست و قابل قبول مي‌‌دانيد؟

سال 58 جلسه دانشجويان خط امام با امام خميني - محمود احمدي نژاد ايستاده از ارست نفر سوم.

سعيد حجاريان از جمهوريخواهي فاطمي مي‌گويد

در اولين نگاه، اين سعيد حجاريان است كه در لباس حسين فاطمي به چشم مي‌آيد؛ آنگاهي كه روزنامه او، صبح امروز، را در قياس با «باختر امروز» فاطمي بگيريم و در ترور ناكام آنها نظر كنيم و فاصله‌گيري حجاريان از رئيس‌جمهوري را در شباهت با فاصله فاطمي از مصدق بخوانيم. سعيد حجاريان اما تار از پود اين نقش جدا مي‌كند آنگاهي كه خود را هم‌انديش با مصدق مي‌خواند و تفاوت‌هاي خويش با فاطمي را بر مي‌شمارد و مي‌گويد: «نه خاتمي، مصدق بود و نه من، فاطمي.»...

برگ‌هايي از زندگي سيدحسين فاطمي، مردي كه سياستمدار شد اما سياست‌باز نشد

سيدحسين فاطمي، يك جمهوريخواه تمام‌عيار بود و با اين حال، در مسير سياست‌ورزي خويش به بيراهه نمي‌رفت و از همين روي بود كه در حاكميت «مشروطه» محمد مصدق نيز ابتدا معاون نخست‌وزير شد و سپس لباس وزارت بر تن كرد و سرانجام هم محمد مصدق باوجود اختلاف نظرهايش با او گفت كه هيچ‌گاه ترك اولايي از فاطمي نديده است. در لباس معاونت و وزارت عمل‌كننده به نسخه مشروطه‌خواهي مصدق بود و از همين‌روي وقتي به نيابت از مصدق نزد شاه مي‌رفت و به گفت‌وگو با او مي‌نشست نيز جانب احتياط را نگه مي‌داشت. آنچنان كه يكبار وقتي محمدرضاشاه نسبت ...

روايتي از دبيران شوراي عالي امنيت ملي از ابتداي انقلاب تاكنون

شوراي عالي امنيت ملي ايران از زمان فعال شدن پرونده هسته‌اي ايران در طول چهار سال گذشته تاكنون چند قرباني گرفته است. اگر «سيدحسين موسويان» سخنگوي سابق تيم هسته‌اي «مغبون بزرگ» اين پرونده نام گرفت و سر از بازداشتگاه درآورد، بي‌شك «علي لاريجاني»، دبير سابق شوراي عالي امنيت ملي را بايد «ناكام بزرگ» اين پرونده و شوراي مذكور بخوانيم. لاريجاني كه با انتقاد صريح از مسوولان سابق پرونده هسته‌اي، مسووليت اين پرونده را به دست گرفت، تلاش داشت تا با ارائه برخي ايده‌ها، پرونده هسته‌اي ايران را براي هميشه ببندد اما به جاي آنكه پرونده هسته‌اي بسته شود، پرونده دبيري لاريجاني در شوراي امنيت بسته شد...

رئیس ده ساله «رسانه ملی»، دو سال و دو ماهی مسوول «پرونده ملی» بود و امروز جای خود را به دیپلماتی از «باغ ملی» داده است.معادله احتمالات رتبه اول رشته ریاضیات و علوم کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف در سال 1358، در سال 1386 و در پنجاه سالگی به نتیجه «رفتن» ختم شده است؛تا مگر معادله‌ای دیگر نوشتن آغاز کند آنکه در غرب «مرد بحران‌ها» می‌خوانندش و در‌ایران «مردی برای تمامی‌فصول»؛ که‌این روحانی زاده ی فلسفه خوانده پس از چندی که لباس رزم از تن نهاد ، خلعت فرهنگ بر تن کرد و خدمت خود را خانه به خانه طی کرد و یک چندی سیاست ورزی ناکامی‌ گذراند و دو سالی است در کسوت دیپلمات‌ها در آمده و همچون موهای سرش عمری را به تموج گذرانده است.علی لاریجانی در زلف چون کمندش پیچ‌هایی دارد که گردش روزگار...

فرزندان ارنستو چه‌گوارا، مبارز كوبايي در سفري پنج روزه كه به ايران داشتند قرار بود در همايش «چه مثل چمران» شركت كنند تا از طريق آن با انديشه‌هاي مصطفي چمران مبارز ايراني آشنا شوند و به شباهت‌هاي پدر خود با او پي ببرند. همايش را بسيج دانشجويي دانشگاه تهران كه مسووليت آن با سجاد صفار هرندي، پسر وزير ارشاد است، برگزار كرد اما اتفاقاتي در اين مراسم رخ داد كه هيچ چيز تغيير نكرد.كاميلو گوارا و آليدا گوارا، پسر و دختر چه‌گوارا با دعوت مركز فرهنگي ميثاق و خانه آمريكاي لاتين اوايل مهرماه به ايران آمدند....