دانشمندان از مدت‌ها پيش بر اين باور بوده‌اند كه انسان مدرن از آفريقا منشاء گرفته است زيرا قديمي‌ترين استخوان‌ها در آفريقا يافته شده‌اند. ژنتيك‌دانان نيز از روي تنوع ژنتيكي بسيار زياد در آفريقا به همين نتيجه رسيده‌اند، زيرا اين تنوع زياد تنها در صورتي ممكن است پديد آمده باشد كه DNA طي هزاران سال جهش يابد. درباره مسيرهايي كه نياكان ما در سفرشان به خارج آفريقا و به سرتاسر دنيا در پيش گرفتند، اتفاق نظر كمتري وجود دارد. نخستين مهاجرت‌ها ادامه پيدا نكردند اما شواهدي از خود برجاي گذاشتند، از جمله يك جمجمه انسان متعلق به 92 هزار سال پيش در كفزه واقع در اسرائيل امروزي. آن گروه احتمالا به سمت شمال از دره رود نيل بالا آمده و خود را به خاورميانه رسانده بودند. اما مهاجراني كه ده‌ها هزار سال بعد آفريقا را ترك كردند توانستند در مسير متفاوتي نيز پيش بروند: به سوي ديگر جنوبي‌ترين نقطه درياي سرخ. دانشمندان معتقدند 5/5 ميليارد نفري كه امروزه خارج از آفريقا زندگي مي‌كنند از نسل همين آواره‌هاي جديدتر هستند. پيتر فارستر (P.Forster)، ژنتيك‌دان انستيتو پژوهش‌هاي باستان‌شناختي مك دونالد در كمبريج انگلستان مي‌گويد: «به نظر من چارچوب كلي پيش از تاريخ انسان مشخص شده است و ما اكنون فقط قطعات كوچك را سرجايشان مي‌گذاريم.»

1- زادگاه آفريقايي: بيشتر ديرين انسان‌شناسان و ژنتيك‌دانان بر اين عقيده‌اند كه انسان مدرن حدود 200 هزار سال پيش در آفريقا به وجود آمده است. نخستين سنگواره‌هاي انسان مدرن در منطقه‌اي به نام Omo Kibish در اتيوپي پيدا شده‌اند. مناطقي از اسرائيل حاوي قديمي‌ترين شواهد حضور انسان مدرن در خارج از آفريقاست اما آن گروه از اين پيش‌تر نرفتند و حدود 90 هزار سال پيش منقرض شدند.

2- خروج از آفريقا: داده‌هاي ژنتيكي نشان مي‌دهند كه گروه كوچكي از انسان‌هاي مدرن بين 70 تا 50 هزار سال پيش آفريقا را ترك كردند و سرانجام جانشين تمام انواع قديمي‌تر انسان، از جمله نئاندرتال‌ها شدند. تمام غيرآفريقايي‌هاي امروزي فرزندان اين مسافران هستند، كه يا ممكن است از بالاي درياي سرخ مهاجرت كرده باشند يا از دهانه باريك جنوبي آن گذشته باشند.

3- نخستين استراليايي‌ها: اكتشافات صورت گرفته در دو مكان باستاني- دست‌ساخته‌هاي انسان از مالاكونانجا و سنگواره‌هاي به دست آمده از درياچه مانگو- نشان داده‌اند كه انسان مدرن حدود 50 هزار سال پيش در امتداد سواحل جنوب آسيا پيش رفته و به استراليا رسيده‌ است. بازماندگان آنها يعني بوميان استراليا، تا همين اواخر در آن قاره جزيره‌اي در جدايي ژنتيكي از بقيه گروه‌هاي انساني به سر بردند.

4- اروپايي‌هاي اوليه: ديرين‌انسان‌شناسان تا مدت‌ها گمان مي‌كردند كه اروپا از مسير شمال آفريقا و از طريق شرق مديترانه به سكونت بشر درآمده است، اما داده‌هاي ژنتيكي نشان مي‌دهند كه DNA ساكنان امروزي غرب اوراسيا شبيه DNA هندي‌هاست. اين امكان وجود دارد كه يك مهاجرت درون‌قاره‌اي از آسيا بين 40 تا 30 هزار سال پيش بذر انسان در اروپا را افشانده باشد.

5- اسكان آسيا: حدود 40 هزار سال پيش، انسان وارد آسياي ميانه شد و به دشت‌‌هاي پرعلف شمال هيماليا رسيد. همزمان از طريق جنوب شرقي آسيا و چين پيش رفتند تا سرانجام به ژاپن و سيبري رسيدند. سرنخ‌هاي ژنتيكي نشان مي‌دهند كه انسان‌هاي ساكن شمال آسيا سرانجام به قاره آمريكا مهاجرت كردند.

6- ورود به دنياي جديد: اينكه نخستين انسان‌ها دقيقا در چه زماني وارد آمريكا شدند هنوز به شدت مورد بحث است. شواهد ژنتيكي زمان آن را بين 20 تا 15 هزار سال پيش تعيين مي‌كنند، يعني وقتي كه سطح آب دريا پايين بود و خشكي، سيبري را به آلاسكا متصل مي‌كرد. قطعات يخي نواحي مركزي آمريكاي شمالي را پوشانده بود و تازه‌واردان را واداشت در امتداد ساحل غربي به سمت جنوب پايين روند.