گفتگوي شهروند امروز با معاون وزير نيرو در امور برق

پانزده سال طول كشيده بود تا سهميه‌بندي  برق را فراموش كنيم. پرويز فتاح نخواست اما فراموش شود. پس نامش به جيره‌بندي برق الصاق مي‌شود كه او وزير خاموشي شده است. وقتي خواستيم پاسخ دغدغه‌هاي مردم را از زبان او بشنويم مشاور و مديركل روابط عمومي‌اش خبر از موافقت آقاي وزير داد و به بهانه همين موافقت نوشتن از خاموشي را به تعويق انداخت. حالا چه آقاي وزير تصميماتش را تغيير داده باشد چه قول مديركل‌اش محلي از اعراب نداشته باشد اتفاق ويژه‌اي نيفتاده است. خاموشي را نمي‌توان پنهان كرد كه كسي از آشكار كردن ابعادش هراس داشته باشد.

معاون وزارت نيرو در امور برق، تازه از جلسه با وزير صنايع برگشته است. تلاش كرديم تا با او بخشي از پرسش‌هايمان را پاسخ گوييم. محمد احمديان متواضعانه سخن گفت و تازه وقتي دكمه ضبط را خاموش كرد درددلش باز شد. از پيش‌بيني اين خاموشي‌ها در سال‌هاي قبل گرفته تا... درددل‌هاي او بيشتر جواب سوال‌هايم را داد تا اصل مصاحبه.

*****

آقاي دكتر، راستش اين است كه فكر مي‌كردم در اين شرايط خاموشي، مصاحبه با نفر اول برق كشور را بايد از كجا شروع كنم. وضعيت خاموشي كه مشخص است. علل آن هم كه گهگاه بيان شده  است. قشنگ‌ترين شروعي كه به ذهنم رسيد اين بود كه به شما تبريك بگويم! آقاي احمديان به شما تبريك مي‌گويم كه كشور را در بخش برق به خاموشي‌‌هاي دو دهه قبل برگردانديد! يادم هست اواخر دهه 60 در روزنامه‌هاي كيهان و اطلاعات جدول خاموشي‌هاي برق را در مي‌‌آورديم تا ببينيم چه وقت برق خانه‌مان مي‌رود. فكر مي‌كنم براي كشوري كه براساس سند چشم‌اندازش بنا دارد در 20 سال آينده قدرت اول منطقه باشد اين وضعيت دستمريزاد دارد؟

ضمن اينكه تشكر مي‌كنم از اينكه شما خيلي جدي وارد بحث شديد مي‌خواهم نسبت به اين فرمايشي كه داشتيد دو نكته را توضيح بدهم. به هر حال اينكه با پديده‌اي مواجه شديم و پديده مطلوبي نيست و مشكلات زيادي را هم براي مردم و هم براي صنعت ايجاد كرده است موافقم. ترديدي در اين نيست. ولي مقايسه‌اش با 20 سال گذشته فكر مي‌كنم مقايسه منصفانه‌اي نباشد. اولا حجم خاموشي‌هايي كه الان داريم قابل مقايسه با آن سال‌ها قابل مقايسه نيست. ميزان توليد و مصرف برق با آن سال‌ها قابل مقايسه نيست. البته اين را هم مي‌پذيرم كه حساسيت برق در زندگي مردم قابل مقايسه با آن سال‌ها نيست. الان خاموشي مشكلات بيشتري را نسبت به 20 سال پيش ايجاد مي‌كند. اگر شما هم موافق باشيد به جاي اينكه شرايط را با 20 سال گذشته مقايسه كنيم و بدون اينكه نتيجه‌اي بگيريم كسل شويم، مي‌توانيم اين پديده را كالبدشكافي كرده و درس بگيريم تا در سال‌هاي آينده وضعيت بهتري داشته باشيم.

چند بار بايد از يك پديده درس بگيريم. ما خاموشي‌ها را يكبار تجربه كرديم. به خوبي چشيده‌ايم. درست است كه شما مي‌فرماييد سطح خاموشي‌ها با سال‌هاي دهه 60 و 70 قابل مقايسه نيست اما توجه داشته باشيد كه آن سال‌ها از جنگ تازه بيرون آمده بوديم. ساختار اقتصادي‌مان به هم ريخته بود. اينها هم با شرايط الان قابل مقايسه نيست. ما 8 سال دولت سازندگي را گذرانديم. 8 سال يك دولت ديگر را تجربه كرديم. الان ديگر توجيه ندارد كشوري كه به دنبال پيشرفت است زيرساخت مهمي مثل برقش اينگونه دچار مشكل باشد.

اگر موافق باشيد به كمك شما ريشه‌‌هاي مشكل خاموشي امسال را بيان كنيم.

اشكالي ندارد. اما قبلش مايلم نظرتان را صادقانه درباره اين نكاتي كه بيان كردم بدانم.

ما به عنوان افرادي در مجموعه برق تمام تلاشمان اين است كه حتما اگر ممكن است يك لامپ در اين كشور دچار خاموشي نشود. واقعا از نظر روحي به شدت آزرده هستيم كه شرايطي ايجاد شده است كه نسبتا بخش‌هاي وسيعي از مردم به دفعات دچار مشكل شوند. در اين ترديدي نيست. منتها همانطور كه عرض كردم شايد خاموشي‌ها لطف‌ الهي بود تا قبل از اينكه شرايطمان خيلي مشكل‌تر شود در رابطه با مقوله انرژي و برق به فكر بيفتيم و چاره‌انديشي كنيم تا بتوانيم با استفاده از تجربيات اخير، آينده بهتري داشته باشيم.

اگر از شما بخواهيم يك آمار مقايسه‌اي در رابطه با توليد و مصرف برق و نهايتا مقايسه خاموشي‌ها با سال‌هاي قبل ارائه كنيد چه خواهيد گفت؟ واقعا علت خاموشي‌هاي امسال چيست؟

براي اينكه به اين سوال‌ها جواب بدهم هميشه گفته‌ام كه حتما چند اتفاق بايد رخ دهد تا يك مشكل خيلي بزرگ پيش بيايد، اينطور نيست كه ما با يك اتفاق با وضعيت خيلي دشواري مواجه بشويم. در اينكه امسال توليد نيروگاه‌هاي برق آبي، به شدت نسبت به سال‌هاي گذشته كاهش پيدا كرده است هيچ ترديدي نيست. ارقام بسيار روشن و گويايي در اين زمينه وجود دارد.

ارقام خيلي هم روشن و گويا نيست. يادم هست چند هفته پيش جنابعالي آماري در باره ظرفيت نيروگاه‌هاي برق آبي كه از رده خارج شده‌اند داده بوديد و همان روز وزير نيرو در حاشيه جلسه دولت آمار ديگري داده بودند. حدود 1000 مگاوات آمارتان با هم اختلاف داشت.

حالا سعي مي‌كنم از روي نمودارها، آماري به شما بدهم كه متقاعدتان كند. در 80 روز اول سال گذشته به‌طور متوسط روزانه 75 هزار مگاوات ساعت انرژي برق آبي داشتيم. در حالي كه در سال جاري تقريبا حدود 20 هزار مگاوات ساعت بوده است. اين نشان مي‌دهد تا چه حد، انرژي كمتري از نيروگاه‌هاي برق آبي امسال توانستيم در خدمت بگيريم. اگر ورودي سدها و كل توليد نيروگاه‌هاي برق آبي را در نظر بگيريد خواهيد ديد كه امسال حدود 65 تا 70 درصد كمتر از اين نيروگاه‌ها، انرژي دريافت كرده‌‌ايم. سال قبل حدود 5 تا 6 هزار مگاوات از نيروگاه‌هاي برق آبي، برق مي‌گرفتيم كه امسال به هزار تا 1500 مگاوات كاهش پيدا كرده است. ما توليد اين نيروگاه‌ها را به ناچار به بعدازظهر و سه شب محدود مي‌كنيم. براي اينكه بتوانيم در اين ساعت‌ها كه شبكه سراسري، بار بيشتري دارد خاموشي‌هاي كمتري داشته باشيم. اگر بخواهيم خيلي ساده مسئله امسال را بررسي كنيم پاسخش اين خواهد بود كه به دليل خشكسالي كم‌سابقه و كاهش قابل ملاحظه نيروگاه‌هاي برق آبي، ما مشكلات امسال را داريم. اين بيان يك بيان واقعي است.

در زمستان، شما به عنوان متولي برق كشور پيش‌بيني تابستان را نمي‌‌كرديد تا نسبت به رهاسازي آب پشت سدها اعتراض كنيد؟

اين واقعيت را در نظر بگيريد كه ما زمستان خيلي سختي داشتيم. خاطرتان هست در زمستان گذشته، در برخي روزها گاز تحويلي به نيروگاه‌ها پايين‌تر از 10 ميليون مترمكعب بود. در حالي كه براساس برنامه‌ريزي 30 ميليون مكعب گاز در روز دريافت مي‌كرديم. تامين سوخت نيروگاه‌ها به شدت مشكل شده بود. حتما باز هم خاطرتان هست كه به خاطر قطع گاز و سرماي شديد مردم ناچار بودند از برق استفاده كنند. بنابراين ما در فصل زمستان هم  انتخاب‌هاي متعددي نداشتيم. واقعيت اين است كه براساس اعلام همكاران آب وزارت نيرو، در 20 اسفند پارسال كه معمولا تراز سدها را با هم مقايسه مي‌كنند دوستانمان اعلام كردند كه تراز پشت سدها تقريبا برابر با سال‌هاي گذشته بوده است. از اين بابت زياده‌روي در مصرف آب نشده است.

آيا نمي‌شد با پيش‌بيني‌هاي خاص، حتي با بروز خشكسالي از خاموشي جلوگيري كرد؟

از سال 79 به بعد اگر وضعيت اوج مصرف را در نظر بگيريد مي‌بينيد كه ما همواره با كمبود مواجه بوده‌ايم. در سال 79 در شرايطي كه نياز مصرف‌مان 21 هزار و 300 مگاوات بوده حدود 700 مگاوات كمبود داشتيم كه با افت فركانس و خاموشي جبران كرديم. سال بعد از آن كه نياز مصرف 23هزار مگاوات شده است باز حدود 850 تا 900 مگاوات كمبود داشتيم. در سال 81 كه مصرف شبكه 24 هزار و 600 مگاوات بوده حدود 1200 مگاوات محدوديت داشتيم. در اين سال‌ها، سال 86 كه لحظه اوج مصرف را بدون خاموشي سپري كرديم بهترين سالمان بود. اگر ما مطابق برخي كشورها ذخيره 20 تا 25 درصدي برق داشتيم حتي با اين شرايط خشكسالي حتما امسال مشكل برقمان كمتر بود.

نكته همين‌جاست. شما در دوره وزير قبلي هم معاون برق بوديد. گفته مي‌شود در دوره قبل، حدود 15 هزار مگاوات نيروگاه جديد آغاز شده بود كه طبق برنامه بايستي حدود 13 هزار مگاوات آن تا به امروز به بهره‌برداري مي‌رسيد. اما براساس آمار 10 هزار مگاواتش به مدار وارد شده است. اگر شما طبق زمان‌بندي عمل مي‌كرديد و آن 3 هزار مگاوات مي‌رسيد امروز مشكل كمتري داشتيم. شما تاييد مي‌كنيد؟

من به شدت احتراز مي‌كنم از اينكه مصرف انرژي و تحليل وضعيت برق كشور را به دولت‌ها مرتبط كنيم. به خاطر اينكه رفتاري كه در طول 15 سال گذشته داشتيم مستقل از دولت‌هاي مختلف، رفتاري بوده كه به وضعيت دشوار فعلي منتهي شده است. رشد بسيار زياد حامل‌هاي انرژي و قيمت‌هاي پايين تقريبا در طول دولت‌هاي مختلف بوده است. اگر بخواهيم ريشه‌يابي كنيم بايد اين واقعيت را بپذيريم كه در اين سال‌ها همواره ذخيره مناسبي در شبكه برق كشور نداشتيم. بنابراين ما مشكلمان اين نيست كه يك دولت خاص، سياست خاصي را دنبال كرده و مشكل به وجود آورده است. جهت‌گيري‌هاي ما به شدت مصرف را تشويق كرده است. به دليل اينكه در تعيين تعرفه‌ها يكسري محدوديت‌هاي اجتماعي را مقدم بر ملاحظات اقتصادي كه بايد حاكم باشد داشته‌ايم. همواره بنگاه برق به شدت از نظر منابع براي توسعه تاسيسات و سرمايه‌گذاري محدود بوده است.

اگر اشتباه نكنم اعتراض شما به كساني است كه طرح تثبيت قيمت‌ها را اجرايي كردند. درست است؟

اجازه بدهيد يك توضيح عرض كنم. من يك دفعه هم اين موضوع را مطرح كردم. همكاران مركز پژوهش‌هاي مجلس انتقاد كردند و گفتند چرا تقصير را متوجه مجلس مي‌كنيد. مي‌گفتند آن قانون يك‌ساله بود و براي سال‌‌هاي بعد مي‌شد پيشنهاداتي مطرح شود و قيمت‌ها اصلاح گردد. بحث من اين نبود كه چه مرجعي در اين قضيه مقصر است. مسئله‌ام اين بود كه با چه توجيهي بايد قيمت برق صنعتي را 5 سال ثابت نگه داريم.

چرا اعتراض نكرديد؟

در طول‌ سال‌هاي گذشته همواره وزراي نيرو نسبت به پايين بودن قيمت برق و ثابت بودن آن معترض بودند.

هيچ‌وقت به صراحت بيان نكردند. هميشه در لفافه بوده است.

دقيقا در ذهنم هست كه در كنفرانس بين‌المللي برق در سال 1385، در دانشگاه صنعتي اميركبير، آقاي فتاح متن سخنراني‌شان را كنار گذاشتند و يكسري مسائلي را از جمله قيمت برق به صورت صريح بيان كردند.

چرا لايحه تهيه نكرديد تا قيمت برق را بالا ببريد؟

وزارت نيرو همواره در اين جهت پيشنهاداتش را داده است. اما در تمام اين دوران فضايي كه بر تصميم‌گيري درباره بالا بردن تعرفه برق حاكم بوده متاسفانه تحت تاثير عوامل ديگري بوده است. در واقع ناراحتي‌ ما در حوزه برق اين است كه صنايعي كه براي حمايتشان قيمت برق را ثابت نگه داشتيم الان به مراتب بيش از آن از خاموشي‌ها خسارت مي‌بينند. خيلي از صنايع الان حاضرند بهاي واقعي برق را بدهند اما برق مطمئن داشته باشند.

برآوردي از خسارتي كه قطع برق به صنايع وارد كرده است داريد؟

نسبت به وضعيت فعلي برآوردي ندارم اما مراجع دانشگاهي قبلا مطالعاتي داشتند كه براساس آن خسارت خاموشي براي صنايع 100 تا 150 برابر هزينه تامين برق است.

آقاي احمديان، خاطرم هست اواخر سال گذشته در جلسه وزير نيرو با خبرنگاران به اين نكته اشاره كردم كه به احتمال فراوان به دليل گذراندن زمستان سخت، تابستان گرمي هم خواهيم داشت. پرسيدم كه آيا شما اين پيش‌بيني را كرده‌ايد. آقاي وزير با اطمينان گفتند بله، پيش‌بيني‌ها انجام شده است. سالي 8 درصد هم بر توليد برق كشور اضافه مي‌شود! ولي خب عملا اين اتفاق نيفتاد. همه ناراحتي ما اين است كه امكان پيش‌بيني وجود داشت و مي‌توانستيم خشكسالي امسال را تصور كنيم.

قبول دارم هم مي‌شد پيش‌بيني شرايط را كرد هم نمي‌شد. اگر پيش‌بيني را به اين مفهوم بگذاريم كه 8-7 ماه پيش مي‌شد ابعاد خشكسالي را پيش‌بيني كرد عرض مي‌كنم كه اين كار را نمي‌شد كرد. گزارش سازمان‌هاي مسوول پيش‌بيني مي‌كردند كه نسبت به متوسط شايد در حد 15 تا 20 درصد سال كم آب‌‌تري داشته باشيم.

با آن وضعيت امسال مشكل جدي در تابستان نداشتيم. بنابراين اعتقادم اين است كه در آن مقطع كار خاصي نمي‌شد انجام داد. اما اگر بفرماييد كه آيا نمي‌توانستيم كلا شبكه برق را تقويت كنيم تا در اين شرايط به مشكل برنخوريم پاسخم به اين سوال اين است كه حتما مي‌شد.

پس چرا اين پيش‌بيني‌ها را براي تقويت توليد برق انجام نداديد؟

شايد در انتقال اين مفهوم به تصميم‌گيران كشور موفق نبوديم كه اگر شبكه برق مي‌خواهد مطمئن باشد بايد ذخيره كافي داشته باشد. ما هر سال تابستان به دليل نزديكي توليد و مصرف برق، با مشكلات فراواني اين فصل را سپري مي‌كرديم. در حالي كه اگر مي‌توانستيم ذخيره برق...

اين را كه متوجه شدم. ولي درك نكردم چرا اين كار را نكرديد. شما سوءمديريت كرديد؟ مراجع بالاتر به  اين مساله توجه نكردند؟ منابع مالي در اختيارتان قرار ندادند؟ مشكل چيست؟

حتما مسووليت متوجه ما بوده است حتي اگر مراجع ديگر هم بايد تصميم‌گيري مي‌كردند. شايد ما نتوانستيم آنها را به خوبي توجيه كنيم. ولي واقعيت اين است كه صنعت برق به شدت از نظر منابع مالي در محدوديت است. انتهاي سال 85 را خاطرتان هست. حدود 1700 ميليارد تومان به بخش خصوصي بدهي داشتيم. اگر واقعا اين شركت‌ها پروژه‌ها را پيش نمي‌بردند كه در نهايت منجر به اين  بدهي شد، مشكلات امسال را در تابستان 86 پيدا مي‌كرديم. اين تصور در تصميمات كشور كه مي‌شود به بهاي فوق‌العاده كمتر از قيمت تمام شده برق را فروخت و هم مصرف را كنترل كرد و هم  تأسيسات را به اندازه كافي توسعه داد برداشت واقع‌بينانه‌اي نبود. حالا خيلي هم مهم نيست بخواهيم دنبال مقصر بگرديم.

چرا مهم نيست؟ بايد بدانيم كدام مرجع باعث كند شدن  رشد توليد برق شده است.

آنچه بيش از مقصريابي مهم هست اينكه بايد از  وضعيت فعلي استفاده كرد و براي آينده برنامه‌ريزي نمود و عوامل لازم را از لحاظ تخصصي و مالي مهيا كرد.

الان دقيقا چند هزار مگاوات كمبود برق داريد؟

بستگي به شرايط هوا دارد. درجه گرم شدن يا خنك شدن هوا حدود 500 مگاوات در مصرف برق تأثير دارد. ما الان 1000 تا 1500 مگاوات در اوج مصرف بعدازظهرها كمبود داريم و حدود 2 هزار مگاوات در اوج مصرف شب.

پس اينكه مي‌گوييد 3 تا 4 هزار مگاوات كمبود برق داريد چه مقوله‌اي است ديگر؟

ما نگفتيم 3، 4 هزار مگاوات كمبود برق داريم، گفتيم توليدمان اين مقدار نسبت به  سال گذشته از نيروگاه‌هاي برق آبي كاهش پيدا كرده  است. در اين  فاصله خوشبختانه از سال گذشته تا به حال حدود 2 هزار مگاوات نيروگاه حرارتي وارد مدار كرده‌ايم. حدود 1500 مگاوات هم نيروگاه‌هاي موجود توليد بيشتري را عرضه مي‌كنند.

آقاي دكتر! يك ماه ديگر تازه پيك مصرف برق است. وقتي وضعيت خاموشي‌ها الان اينطوري است مرداد چگونه خواهد بود؟ احتمالا آن موقع 5 تا 6 هزار مگاوات كمبود برق خواهيم داشت. براي آن موقع چه فكري كرديد؟

5، 6 هزار مگاوات نخواهد بود ولي وضعيت دشوارتر مي‌شود. چون علاوه بر اوج‌گيري مصرف، همين مقدار آب پشت سد را هم نمي‌توانيم رها كنيم. بنابراين از نيروگاه برق اصلا نمي‌توانيم استفاده كنيم. در واقع در مردادماه حداكثر 3 هزار مگاوات كمبود برق خواهيم داشت. در كنار اينها فعاليت‌هاي گسترده‌اي را براي بهينه‌سازي مصرف برق آغاز كرده‌ايم. اگر ما هيچ كنترلي روي مصرف نداشته باشيم، مصرف شبكه به حداكثر 38 هزار مگاوات خواهد رسيد و محدوديت‌ها فوق‌العاده زياد خواهد شد.

چرا برنامه‌هاي خاموشي اعلام شده از سوي وزارت نيرو دقيقا اجرا نمي‌شود. يعني يك وقت برنامه خاموشي بوده، اما خاموشي نداده‌ايد و زمان ديگري كه نبايد خاموشي مي‌داديد، داده‌ايد؟

حداكثر تلاش ما اين است كه به برنامه‌اي كه اعلام كرده‌ايم متعهد بمانيم. يعني برق هيچ مشتركي غير از آن ساعتي كه اعلام شده قطع نشود. ولي فرمايش شما درست است. در دو هفته اخير ميزان خاموشي‌ها كمتر از آن است كه در برنامه اعلام شده است. چون اين برنامه محتاطانه است. تا آنجا كه بتوانيم سعي مي‌كنيم،  برق مشتركان كمتر قطع شود.

الان در تهران روزانه 4 ساعت خاموشي اعلام كرده‌ايد،‌ اما واقعا چقدر خاموشي اعمال مي‌كنيد؟

به‌طور متوسط اين روزها بين يك تا يك‌ونيم ساعت خاموشي  در تهران اعمال مي‌شود. اميدوار هستيم در مردادماه هم با توجه به اقداماتي كه براي كنترل مصرف انجام مي‌شود از اين برنامه فراتر نرويم.

يعني در مردادماه هم بيشتر از 4 ساعت در روز خاموشي نخواهيم داشت؟

اميدوارم در مردادماه دو ساعت خاموشي را كه با احتمال بالاتر هست داشته باشيم. در مواقعي هم به دليل اتفاقات بيشتر از اين خاموشي دهيم.

آقاي دكتر، كمي صريح‌تر پاسخ بگوييد بهتر است. وقتي در شرايط فعلي با 1500 مگاوات كمبود برق 2 ساعت قطعي داريم در مردادماه كه بيشتر از 30 هزار مگاوات كمبود خواهيم داشت در حداقل وضعيت ممكن، 4 ساعت كمبود خواهيم داشت. درست است؟

عرض كردم الان خاموشي‌ها حدود يك تا يك‌ونيم ساعت است. فرض  كنيد اين ساعت، دو برابر هم شود به 2 تا 3 ساعت در روز خواهد رسيد.

اخيرا بحثي در سايت‌ها و برخي رسانه‌ها مطرح شده است كه براساس اعلام وزير قبلي از توليد برق، تكليف 10 هزار مگاوات معلوم نيست. مايلم در اين باره توضيحاتي را بشنويم.

دو مقوله را بايد از هم تفكيك قائل شويم. يكي قدرت عملي نيروگاه‌هاي كشور است و ديگر قدرت اسمي نيروگاه‌هاست. قدرت نامي، قدرتي است كه نيروگاه‌ها در شرايط استاندارد مي‌توانند توليد كنند. اما قدرت عملي، قدرتي است كه در فصل گرم تابستان با شرايط واقعي مي‌توانند داشته باشند. همواره اينها با هم تفاوت قابل ملاحظه‌اي داشته‌اند. در مقطع تغيير دولت تقريبا 39 هزار مگاوات قدرت نامي نيروگاه‌ها بود. 10 هزار مگاوات، قدرت نامي نيروگاه‌ها اضافه شده و به 49 هزار مگاوات رسيده  است. قدرت عملي نيروگاه‌ها در سال 84 حدود 35 هزار مگاوات بوده كه در حال حاضر قدرت عملي ما حدود 44 هزار مگاوات است.

پس چرا كمبود برق داريم؟ چون اوج مصرف به قول خودتان حدود 38 هزار مگاوات است.

6 هزار مگاوات ظرفيت نيروگاه‌هاي برق آبي در اختيارمان نيست. كل ظرفيت عملي نيروگاه‌هاي حرارتي ما بيش از 35 هزار مگاوات است كه 10 درصد از آن به عنوان خروج اضطراري نيروگاه‌ها بايد در نظر گرفته شود. بنابراين حدود 1500 مگاوات كمبود برق داريم.

چه ميزان فركانس شبكه را دستكاري مي‌كنيد تا بتوانيد برق بيشتري تأمين كنيد؟

براي فركانس استاندارد مشخصي داريم. به دليل ضرورت حفظ پايداري شبكه حداكثر 300 تا 350 مگاوات با افت فركانس مي‌توانيم در مواقع اضطراري برق تامين كنيم.

اگر اين افت فركانس به لوازم مردم خسارت بزند، چطور؟

آنچه مي‌تواند به لوازم مردم خسارت بزند  تغييرات بيش از اندازه ولتاژ است.

اگر خسارت وارد شود خودتان را ملزم به جبران خسارت مردم مي‌دانيد؟

شركت‌هاي برق به صورت محدود طرح‌هايي را براي بيمه وسايل برق مشتركين تنظيم كرده‌اند. البته پوشش آن خيلي كامل نيست.

براي مردادماه كه زمان خاموشي بيشتر از اين است چه تدبير ويژه‌اي در نظر گرفته‌ايد؟

اقداماتي جدي را براي كاهش مصرف اعمال خواهيم كرد. يك گروه از اقدامات ساده‌تر و داراي جنبه رواني بيشتر است. مثل خاموش كردن چراغ بزرگراه‌ها كه خيلي جاها هم تأثير نامطلوبي روي رانندگي مردم  نداشته است. داريم هماهنگ مي‌كنيم كه روشني جاده‌ها را به  شرط اينكه ايمني جاده‌ها را تحت‌الشعاع قرار ندهد كم كنيم. با شهرداري در حال رايزني هستيم تا بدون اينكه براي مردم مشكلي ايجاد كند روشنايي پارك‌ها را كاهش دهيم.

در رابطه با استان‌هاي گرمسير چه تدابيري در پيش خواهيد گرفت؟

هماهنگ شده است كه ساعات كار ادارات طوري تنظيم شود كه در ظهر كه اوج مصرف را داريم ادارات تعطيل شوند.

براي صنايع چطور؟

در حال برنامه‌ريزي هستيم تا بتوانيم 5 روز در طول هفته برق مطمئن به آنها بدهيم و يك روز هم آنها در طول هفته تعطيل كنند. در بخش تجاري نيز اتحاديه‌ها تقبل كرده‌اند كه خودشان بحث كاهش مصرف را براي اصناف پيگيري كنند.

تغيير ساعت كار اصناف منتفي شد؟

هدف ما كاهش مصرف بود. اما آنها خودشان اعلام كردند كه اين هدف را محقق كنند بي‌آنكه خيلي محدوديت زماني ايجاد شود.

شما با استناد به چه حقي، برق تجاري يا صنعتي واحدي را كه ماليات و عوارض‌اش را پرداخته و قيمت برقش را هم براساس تعرفه‌ها مي‌پردازد قطع مي‌كنيد.

عمدا كه قطع نمي‌كنيم. گاهي براي حفظ پايداري شبكه مجبوريم.

آنها كه مسوول حفظ پايداري شبكه شما نيستند.

در همه قراردادهايي كه داريم پيش‌بيني‌شده كه در شرايط خاص و مشكلاتي كه خارج از كنترل شركت برق است مي‌توانيم قطعي بدهيم. اما صحبت شما هم درست است. ما هم خودمان را مسوول تامين برق آنها مي‌دانيم.

ظاهرا خاموشي‌ها به همين امسال هم ختم نمي‌شود. سال بعد و سال بعدتر از آن هم به همين شدت خاموشي خواهيم داشت. تاييد مي‌كنيد؟

اگر وضعيت آب و توليد نيروگاه‌هاي برق‌آبي عادي باشد به اين شدت تاييد نمي‌كنم و روندي مشابه سال‌هاي قبل خواهيم داشت.

و  اگر وضعيت آب، عادي نشود؟

حتماً مشكل خواهيم داشت.

برنامه اضطراري تدوين نكرديد كه اگر وضعيت آب و هوا برنگشت چكار بكنيد؟

آنچه كه ما فكر مي‌كنيم بايد اتفاق بيفتد حمايت از بخش خصوصي براي توليد برق است. بايد ظرفيت‌هاي توليدي را با سرعت بيشتري به مدار بياوريم. حمايت از بخش خصوصي هم فقط در اختيار وزارت نيرو نيست. همه جاي دنيا بخش خصوصي در 70 تا 80 درصد طرح‌هاي نيروگاهي از انواع وام و تسهيلات استفاده مي‌كنند. ما متأسفانه در اين زمينه هم كندي زيادي داريم هم يكسري محدوديت‌هايي داريم كه شما بهتر مي‌دانيد.

منظورتان تحريم است؟

منظورم مشكلات مالي است كه اين تحريم‌ها ايجاد كرده است. خوشبختانه در بحث توانمندي فني مشكلي نداريم.

ما براي خروج از بحران خاموشي يك طرح ضربتي لازم داريم. در طول گفت‌وگو با شما احساس نكردم كه چنين طرحي وجود دارد.

همواره گفته‌ام كه طرح‌هاي توسعه‌اي برق زمان‌بر است. اگر فرمايش شما در مورد طرح ضربتي اين است كه معجزه‌اي بكنيم كه نيروگاه‌ها ظرف 6، 7 ماه به مدار بيايد اصلا شدني نيست. كاري كه مي‌توانيم انجام بدهيم اين است كه موانع سرعت گرفتن احداث نيروگاه‌ها را برداريم. ما براي بيرون رفتن از اين وضعيت هيچ معجزه ديگري نمي‌توانيم بكنيم الا اينكه پروژه‌هايي كه توسط بخش خصوصي آغاز شده است، سرعت بگيرد.

براي همين حمايت جدي‌تر از بخش خصوصي چه كار عملي‌اي انجام داده‌ايد؟

از سال گذشته تصميم خوبي گرفته شده است كه مابه‌التفاوت قيمت تكليفي و قيمت آزاد برق در اختيار بخش خصوصي قرار گيرد. هرچند مابه‌التفاوت سه‌ماهه سوم سال 86 را نتوانستيم دريافت كنيم كه حدود 600 تا 650 ميليارد تومان مي‌شود. پيگيري كرديم  كه اين پرداخت‌ها نظم بگيرد. در رابطه با تأمين ارز براي بخش خصوصي هم پيگيري كرده‌ايم تا با سرعت بيشتري تأمين  ارز بخش خصوصي از حساب ذخيره ارزي صورت گيرد. اگر در اين دو حوزه گشايشي حاصل شود واقعاً مي‌توانيم اميدوار باشيم.

اگر تحريم‌ها به همين شكل ادامه يابد چطور؟

در بحث فني كه عرض كردم مشكلي نداريم. در مورد  مسائل مالي هم چون بخش خصوصي قرار است نيروگاه بسازد مانعي براي استفاده از حساب ذخيره‌ ارزي ندارد. اگر قرار بود دولت نيروگاه بسازد متكي مي‌شديم به فاينانس خارجي و تحريم‌ها مي‌توانست تأثيرگذار باشد.

خبري اخيراً شنيده‌ام كه يكي از شركت‌هاي اروپايي گفته است حتي اگر پول نقد هم بدهيد، توربين تحويل نخواهد داد، درست است؟

به طور طبيعي خيلي از شركت‌هايي كه با آنها طرف بوديم بحث‌هايي را مطرح كردند. صنعتگران ما هم از اهرم‌هاي در اختيارشان استفاده كردند. خلاصه اين يك واقعيتي است كه آنها تلاش مي‌كنند فشار وارد كنند. خوشبختانه ما هم از لحاظ فني امكاناتي داريم كه با مشكل مواجه نشويم.

سهميه‌بندي‌ها را چرخشي خواهيد كرد؟ آيا مراكزي هستند كه مستثني از سهميه‌بندي شوند؟

بله، در تهران سهميه‌بندي‌ها را چرخشي و به صورت هفتگي كرده‌ايم. جهت استحضارتان بايد عرض كنم كه يكسري از مصرف‌كنندگان را نظير بيمارستان‌ها و مراكز خاص خدماتي مثل تصفيه‌خانه‌هاي آب از فهرست سهميه‌بندي‌ها حذف كرده‌ايم.

مقامات چطور. آنها هم از سهميه‌بندي معافند؟

خير. به هيچ وجه اينطور نيست.

برق وزارت نيرو قطع مي‌شود؟

ما هم مثل ساير وزارتخانه‌هاي دولتي برقمان قطع مي‌شود.

منزل خود شما هم برق مي‌رود؟

بله، در گروه ساعت 10 تا 12 شب هستيم.